Werset Szósty

Jakie są zewnętrzne symptomy doskonałości?

nayanam galad-aśru-dharaya
vadanam gadgada-ruddhaya gira
pulakair nicitam vapuh kada
tava nama-grahane bhavisyati

Anvaya

(O mój Panie) tava nama-grahane – w czasie intonowania Twoich świętych imion; (mama – moje); nayanam – oczy; galad-aśru-dharaya – zalewane strumieniami łez; vadanam – moje gardło; gadgada – jąkając się; ruddhaya gira – zdławionym głosem; vapuh – i całe moje ciało; pulakaih nicitam – pokryte rzędami włosów zjeżonych z powodu ekstazy; kada bhavisyati – kiedy to się stanie?

Tłumaczenie

   O Panie, kiedy moje oczy wypełnią się strumieniami łez? Kiedy głos ugrzęźnie mi w gardle? I kiedy włosy zjeżą się na moim ciele z powodu ekstazy, podczas intonowania Twoich świętych imion?

Śri Sanmodana-bhasya

   W pięciu wcześniejszych wersetach opisany został systematyczny rozwój parama-dharmy. Parama-dharma odnosi się do rozwoju wiecznej, konstytucjonalnej tożsamości żywej istoty, który odbywa się poprzez medium bhakti zdominowanej przez moc hladini Pana. Ten systematyczny rozwój, który rozpoczyna się od wiary (śraddha) jest opisany w „Bhakti-rasamrta-sindhu” (1.4.15–16):

adau śraddha tatah sadhu-
sango ’tha bhajana-kriya
tato ’nartha-nivrttih syat
tato nis†ha rucis tatah

athasaktis tato bhavas
tatah premabhyudancati
sadhakanam ayam premnah
pradurbhave bhavet kramah

   „Wiara prowadzi do towarzystwa świętych osób, sadhu-sangi. W ich towarzystwie rozpoczyna się praktyka dziewięcioczęściowej ścieżki bhakti, składającej się ze słuchania (śravana), intonowania (kirtana), pamiętania (smarana), służenia lotosowym stopom Pana (pada-sevana), czczenia Pana w Jego formie bóstwa (arcana), ofiarowywania modlitw i pokłonów (vandana), służenia (dasya), przyjaźni (sakhya) i pełnego podporządkowania jaźni (atma-nivedana). Dzięki praktyce tych metod osiągnięta zostaje samorealizacja (atma-svarupa) w rezultacie czego zostają zniszczone wszystkie anarthy w formie ignorancji. Następnie osiągana jest stałość (nistha), smak (ruci), przywiązanie do Pana (asakti) i w końcu oddanie przesycone uczuciami ekstazy (bhava). Po osiągnięciu bhavy, bhakti osiąga swoją czystą tożsamość, która jest teraz nie do powstrzymania. Bhava jest również zwana rati. Jest uważana za kiełek (ankura) premy. Prema jest w pełni rozwiniętym stanem bhakti. Spomiędzy różnych form bhakti, takich jak słuchanie i intonowanie, praktykowanych na poziomie sadhana-bhakti, zintensyfikowaniu na etapie bhava-bhakti w szczególności ulega śri-krsna-nama-sankirtan.”

Dziewięć cech bhavy

   Na poziomie bhavy manifestuje się dziewięć symptomów jak zostało to opisane w „Bhakti-rasamrta-sindhu” (1.3.25–6):

ksantir avyartha-kalatvam
viraktir mana-śunyata
aśa-bandhah samutkan†ha
nama-gane sada rucih

asaktis tad-gunakhyane
pritis tad-vasati-sthale
ity adayo ’nubhavah syur
jata-bhavankure jane

   „(1) ksanti – nawet kiedy występuje przyczyna niepokoju, serce wielbiciela pozostaje nieporuszone, (2) avyartha-kalatva – wielbiciel nie traci czasu na czynności, które nie są nakierowane na kultywację bhakti, (3) virakti – odwiązanie od obiektów zadowalania zmysłów, (4) mana-śunyata – wolność od dumy, (5) aśa-bandha – niezachwiana nadzieja na osiągnięcie Bhagavana, (6) utkan†ha – silna tęsknota za Panem, (7) nama-gane sada ruci – posiadanie silnego smaku do intonowania świętych imion, (8) asaktis tad-gunakhyane – przywiązanie do słuchania i intonowania o cechach Bhagavana i (9) pritis tad-vasati-sthale – miłość do miejsc w których Pan odgrywał Swoje transcendentalne rozrywki.

Konstytucjonalna natura bhavy

   Bhava-bhakti jest opisana w „Bhakti-rasamrta-sindhu” (1.3.1):

śuddha-sattva-viśesatma
prema-suryamśu-samyabhak
rucibhiś citta-masrnya
krd asau bhava ucyate

   „Kiedy serce zostaje stopione dzięki ruci, czyli innymi słowy, intensywnemu pragnieniu osiągnięcia Pana, wtedy to, co było wcześniej sadhana-bhakti jest teraz nazywane bhava-bhakti. Główną cechą bhavy jest to, że jest fenomenem w całości składającym się z viśuddha-sattvy. Viśuddha-sattva jest samomanifestującym się czynnikiem wewnętrznej mocy (cit-śatki), składającym się z hladini, sandhini i samvit, dzięki któremu Pan i Jego parafernalia są objawiane wielbicielom. To oznacza, że bhava jest całkowicie ponad wpływem materialnej natury i jako taka jest porównywana do promienia słońca prema-bhakti. Konkluzja ustanowiona przez powyższy werset jest taka, że bhava-bhakti jest kiełkiem premy i atomem premy. Ten fakt jest dalej potwierdzony przez następne dwa wersety z „Bhakti-rasamrta-sindhu”(1.3.2–3). Pierwszy werset został przytoczony z Tantry, a drugi z „Padma Purany”:

premnas tu prathamavastha
bhava ity abhidhiyate
sattvikah svalpa-matrah syur
atraśru-pulakadayah

dhyayam dhyayam bhagavatah
padambhuja-yugam tada
isad-vikriyamanatma
sardra-drs†ir abhud asau

   „Na początkowym etapie prema jest nazywana bhavą. Na tym poziomie pojawiają się różnorodne przemiany ekstazy wyrastające z viśuddha-sattvy, takie jak łzy, jeżenie się włosów na ciele itd., ale są widoczne w niewielkim stopniu. Ponieważ takie symptomy wyrastają z viśuddha-sattvy, są one znane jako sattvika-bhavy. Na etapie bhavy, podczas medytacji o lotosowych stopach Bhagavana, serce topi się i łzy zaczynają płynąć z oczu.”

   Zgodnie z tym stwierdzeniem, anubhavy i sattvika-bhavy, które manifestują się z wielką siłą na poziomie premy na poziomie bhavy widoczne są w niewielkim stopniu.

Anubhavy bhava-bhakti

   Zewnętrzne przemiany lub symptomy, które ukazują emocje doświadczane w sercu, są nazywane anubhavami. Istnieje trzynaście anubhav jak zostało to opisane w „Bhakti-rasamrta-sindhu (2.2.2):

nrtyam vilu†hitam gitam
krośanam tanu-mo†anam
hunkaro jrmbhanam śvasa-
bhuma lokanapeksita
lalasravo ’††a-hasaś ca
ghurna-hikkadayo ’pi ca

(1) nrtya – tańczenie, (2) vilu†hita – tarzanie się po ziemi, (3) gita – śpiewanie, (4) krośana – głośny płacz, (5) tanu-mo†ana – wyginanie ciała, (6) hunkara – porykiwanie, (7) jrmbhana –
ziewanie, (8) śvasa-bhuma – ciężki oddech, (9) lokanapeksita – nie zwracanie uwagi na innych, (10) lalaśrava – ślinienie się, (11) a††a-hasa – głośny śmiech, (12) ghurna – zataczanie się i (13) hikka – czkawka.

Sattvika-bhavy bhava-bhakti

   Sattvika-bhavy, czyli ekstatyczne przemiany wyrastające z viśuddha-sattvy, występują w liczbie ośmiu jak zostało to opisane w „Bhakti-rasamrta-sindhu” (2.3.16):

te stambha-sveda-romancah
svara-bhedo ’tha vepathuh
vaivarnyam aśru pralaya
ity as†au sattvikah smrtah

(1) stambha – znieruchomienie, (2) sveda – pocenie się, (3) romanca – jeżenie się włosów na ciele, (4) svara-bheda – załamywanie się głosu, (5) kampa – drżenie, (6) vaivarnya –
utrata koloru ciała, (7) aśru – łzy i (8) pralaya – wstrzymanie wszystkich czynności ciała i utrata świadomości. Ze wszystkich tych symptomów (sattvika-bhav i anubhav), tańczenie, śpiewanie, łzy, jeżenie się włosów i załamywanie się głosu szczególnie widoczne są na etapie bhavy. Klejnot koronny wszystkich nauczycieli, Śri Caitanya Mahaprabhu, wskazał na stan bhavy, przemawiając w następujący sposób: „O Krsno, synu Nandy Maharajy, kiedy strumienie łez zaczną płynąć z moich oczu podczas intonowania Twoich świętych imion? Kiedy moje gardło zaciśnie się i głos uwięźnie w gardle? I kiedy włosy na moim ciele zjeżą się z powodu ekstazy? O Panie, proszę bądź miłosierny, tak aby wszystkie te symptomy pojawiły się we mnie tak szybko jak to możliwe, podczas intonowania Twoich świętych imion.”

Śri Caitanya-caritamrta (Antya-lila 20.37)

prema-dhana vina vyartha daridra-jivana
‘dasa’ kari’ vetana more deha prema-dhana

   „Bez bogactwa miłości do Boga to nieszczęsne życie jest bezużyteczne. O Panie, proszę przyjmij mnie jako Swojego sługę i wynagrodź mnie premą.”

Śiksas†aka: Pieśń szósta (Gitavali)

aparadha phale mama, citta bhela vajra-sama,
tuya name na labhe vikara

hataśa haiye hari, tava nama ucca kari,
bada duhkhe daki bara bara

dina dayamaya karuna-nidana
bhava-bindu dei’ rakhaha parana

kaba tuya nama uccarane mora
nayane jharaba dara dara lora

gadgada-svara kan†he upajaba
mukhe bola adha adha bahiraba

pulake bharaba śarira hamara
sveda-kampa-stambha habe bara-bara

vivarna-śarire haraobun jnana
nama-samaśraye dharabun parana

milaba hamara kiye aiche dina
ro-oye bhaktivinoda mati-hina

   „W efekcie popełnionych obraz moje serce stało się twarde jak piorun. Dlatego nie topi się ono nawet w najmniejszym stopniu, kiedy intonuję Twoje święte imię. O Panie, jestem teraz bardzo przygnębiony. Będąc bardzo zasmuconym z powodu nieszczęścia, cały czas przywołuję Twoje imię. Jesteś bardzo miłosierny. Łaskawie obdarz mnie chociaż jedną kropelką ekstatycznej miłości i uratuj moje pełne niepokojów życie. Kiedy przyjdzie ten pomyślny dzień w którym podczas intonowania Twojego imienia z moich oczu popłynie strumień łez? Kiedy moje gardło zaciśnie się i spowoduje, że wypowiadane przeze mnie słowa będą niezrozumiałe? Kiedy z powodu ekstazy zjeżą się włosy na moim ciele? Kiedy moje całe ciało pokryje się potem? Kiedy moje ciało zacznie drżeć? O Panie, kiedy moje ciało znieruchomieje? Kiedy, będąc przepełniony bhavą, moje ciało zblednie i kiedy w końcu stracę świadomość? Ponownie odzyskując świadomość, będę utrzymywał to życie dzięki przyjęciu schronienia w Twoim świętym imieniu. Stale płacząc, ten Bhaktivinoda, który jest pozbawiony wszelkiej inteligencji, pyta, „Czy kiedykolwiek nadejdzie taki dzień w życiu tej nieszczęśliwej duszy?”

Vivrti

   “O Gopijana-vallabho, kiedy oczy tej gopi zaczną ronić łzy miłości podczas intonowania Twojego świętego imienia? Kiedy mój głos ugrzęźnie w gardle i kiedy włosy zjeżą się na moim ciele z powodu ekstazy? Kiedy przepełnię się taką ekstazą?” Ta modlitwa jest przykładem lalasamayi-vijńapti. Słowo „vijńapti” oznacza rodzaj błagalnej prośby lub modlitwy w stanie podporządkowania. Została ona podzielona na trzy kategorie: (1) samprarthanatmika – modlitwa z pełnym poddaniem umysłu, ciała i wszystkiego Panu. Jest to prośba o rozbudzenie rati, czyli bhavy, w osobie w której jeszcze to nie nastąpiło; (2) dainya-bodhika – ukazywanie komuś swojej nieznaczności i bezwartościowości; i (3) lalasamayi – ten rodzaj modlitwy odnosi się tylko do tych wielbicieli w których została już rozbudzona rati.
   „Lalasa” oznacza „intensywne pragnienie”. Po zamanifestowaniu się rati w sercu, pojawia się intensywne pragnienie służenia Panu w szczególny sposób i zgodnie z czyimś permanentnym nastrojem oddania (sthayibhava). Jest to modlitwa o osiągnięcie służby do której zawsze się aspiruje. Inny przykład lalasamayi-vijńapti jest podany w „Bhakti-rasamrta-sindhu” (1.2.156):

kadaham yamuna-tire
namani tava kirtayan
udbaspah pundarikaksa
racayisyami tandavam

   „[Narada Muni zwrócił się do Pana w następujący sposób:] O lotosooki Panie Krsno, kiedy moje gardło zaciśnie się i głos zadrży z ekstazy, podczas intonowania Twojego świętego imienia nad brzegami Jamuny? Kiedy zaabsorbuję się głębokimi, duchowymi uczuciami i będę tańczył jak szaleniec nie zwracając uwagi na otoczenie?”

   W przypadku drugorzędnych imion Pana, takich jak Brahma, Paramatma, Iśvara, Jagannatha itd., nie jest możliwe wykonywanie sankirtanu z premą. Tylko podczas intonowania głównych imion Pana, takich jak Krsna, Govinda i Rama, możliwe jest spełnianie sankirtanu z premą. Dlatego Śri Gaurasundara powiedział: „śrutam apy aupanisadam
dure hari-kathamrtat yan na santi dravaś-citta-kampaśru-pulaka-dayah – temat Upaniszadów jest daleki od pełnych nektaru opisów Pana Hari. Dlatego nie są one zdolne do stopienia serca  czy doświadczania ekstatycznego drżenia, łez i jeżenia się włosów na ciele.”

Komentarz

   Kiedy ktoś intonuje drugorzędne imiona Pana, nie doświadczy ekstaz premy, ponieważ te imiona nie zawierają rozrywek i mamaty, poczucia bliskiego związku z Panem, cechującego się uczuciami posiadania. Mamata jest główną cechą premy. Kiedy jest ustanowiony poufny związek, wtedy będzie tam również tak wiele pięknych rozrywek. Bez tych rzeczy nie ma uczucia premy. Ale kiedy ktoś intonuje główne imiona Krsny i pamięta Jego rozrywki z gopi, pojawia się szczególny rodzaj premy. Wtedy wielbiciel automatycznie zapomina o swoim ciele i wszystkim innym. Czasami tarza się po ziemi, czasami płacze, śmieje się, tańczy i śpiewa. Nie może się to zdarzyć, kiedy ktoś intonuje drugorzędne imiona, gdyż nie ma tam rozrywek i poczucia własności. Kiedy intonujesz – Jaśoda-nandana, „ha śri yaśoda-tanaya prasida – O synu Jaśody, bądź zadowolony ze mnie,” pojawia się tak wiele wrażeń. Ale kiedy intonujemy np. Iśvara, nic się nie pojawia.//

   Temat Brahmana, który został opisany w Upaniszadach jest bardzo daleki od tematów związanych z Panem Hari. Podczas dyskusji hari-katha, serce może ulec stopieniu, prowadząc do zamanifestowania się ośmiu sattvika-bhav, takich jak ronienie łez, drżenie ciała, jeżenie się włosów na całym ciele itd. Ten werset nie odnosi się do tych, którzy z łatwością ronią łzy z racji posiadanej przez siebie natury materialnej jak to ma miejsce w przypadku kobiet ani nie odnosi się do tych, którzy rozkoszują się przyjemnościami płynącymi z imitowania takich symptomów, bez rzeczywistego usytuowania w rati czy bhavie. Taki pokaz jest znany jako bhava-abhasa, podobieństwo do ekstatycznego oddania; nie jest to czyste bhakti.
   Ale kiedy czysta dusza spontanicznie zwraca się w kierunku służby dla Pana, jej umysł i ciało, które stały się całkowicie odpowiednie do dostarczania przyjemności Krsnie, nie są w stanie dłużej pozostawać w opozycji do nitya-bhavy znajdującej się w sercu takiej jivy. W tym czasie, serce naturalnie topi się i sattvika-bhavy oraz cielesne przemiany ekstazy manifestują się w czystych wielbicielach, wolnych od wszelkich anarth.
   Osoby słabej wiary oszukują innych przez imitowanie zachowania najwyższych wielbicieli (maha-bhagavata) i przez pretensjonalne ukazywanie tzw. symptomów ekstazy. Emocje manifestowane przez taką udawaną i oszukańczą praktykę są całkowicie sprzeczne z dążeniami do rozbudzenia niezanieczyszczonego oddania. Dzięki podążaniu śladami czystych wielbicieli i przez stałe zaangażowanie w bhakti, sattvika-bhavy i anubhavy pojawią się automatycznie w czystym wielbicielu w którym zamanifestowała się rati.

Wersety ze Śri Bhajana-rahasyi

   Poniższe wersety ze „Śrimad Bhagavatam” (11.3.30–1) ukazują konieczność spełniania gorliwej praktyki nama-bhajanu i kirtanu w towarzystwie czystych wielbicieli w celu osiągnięcia bhakti, cechującej się ekstatycznymi uczuciami (rati):

parasparanu-kathanam
pavanam bhagavad-yaśah
mitho ratir mithas tus†ir
nivrttir mitha atmanah

smarantah smarayantaś ca
mitho ’ghaugha-haram harim
bhaktya sanjataya bhaktya
bibhraty utpulakam tanum

   „[Śri Prabuddha powiedział:] W towarzystwie czystych wielbicieli odbywa się stałe intonowanie i dyskutowanie o chwałach transcendentalnych rozrywek Pana, które są z natury oczyszczające i prowadzą do najwyższej cnoty. Przebywanie w takim towarzystwie prowadzi do trzech rezultatów: wzrastającego uczucia wzajemnego przywiązania i miłości pomiędzy wielbicielami, doświadczania wspólnego szczęścia i pomagania sobie nawzajem w uwolnieniu się od wszelkich materialnych przywiązań i nieszczęść. Wszystkie te rzeczy są kultywowane w towarzystwie wielbicieli. W ten sposób, wielbiciele stale pamiętają Pana Hari, który niszczy wszystkie grzechy. Przypominają również Panu, aby pojawił się w ich sercach. Dlatego, dzięki prema-bhakti rozbudzonej przez stałą praktykę sadhany, zawsze pozostają zaangażowani w pamiętanie Bhagavana i manifestują transcendentalne symptomy ekstazy w swoich ciałach, takie jak jeżenie się włosów itp.”

   W związku z tym, Śrila Bhaktivinoda Thakura skomponował poniższe wersety (Bhajana-rahasya (6.12)):

bhakta-gana paraspara krsna-katha gaya
tahe rati, tus†i, sukha paraspara paya

hari-smrti nije kare, anyere karaya
sadhane udita-bhave pulakaśru paya

   „Wielbiciele stale słuchają i intonują o tematach związanych z Panem Krsną w swoim towarzystwie. Z uwagą skupiają się na takich dyskusjach, które stają się podstawą wzajemnych, miłosnych związków, satysfakcji i szczęścia. Pamiętają Bhagavana Śri Hari i sprawiają, że inni robią to samo. Dzięki stałemu zaangażowaniu w sadhanę w ich sercach manifestuje się bhava, prowadząc do pojawienia się ośmiu sattvika-bhav, takich jak łzy i jeżenie się włosów na ciele.”

   Symptomy ekstazy ukazywane przez wielbicieli na poziomie bhavy zostały opisane w „Śrimad-Bhagavatam (11.3.32):

kvacid rudanty acyuta-cintaya kvacid
vasanti nandanti vadanty alaukikah
nrtyanti gayanty anuśilayanty ajam
bhavanti tusnim parametya nirvrtah

   „[Śri Prabuddha powiedział:] Następnie, po osiągnięciu wolności od błędnej koncepcji identyfikowania jaźni z ciałem, są oni odróżniani od zwykłych materialistów, dzięki swojemu głębokiemu zaabsorbowaniu w stałe pamiętanie Pana na poziomie cechującym się zakończeniem wykonywania wysiłków w celu osiągnięcia bhakti (innymi słowy na poziomie bhavy). W tym stanie, czasami płaczą, śmieją się, cieszą się, mówią do Pana, tańczą, śpiewają, a czasami odgrywają transcendentalne rozrywki Pana Hari. Następnie, po osobistym spotkaniu z Panem, stają się spokojni i cisi.”

   Śrila Bhaktivinoda Thakura mówi w związku z tym (Bhajana-rahasya (6.14)):

bhavodaye kabhu kande krsna-cinta phale
hase anandita haya, alaukika bale

nace gaya, krsna-alocane sukha paya
lila-anubhave haya, tusnimbhuta praya

   „Po przebudzeniu się bhavy w sercu, kiedy ktoś staje się głęboko zaabsorbowany myślami o Krsnie, czasami łzy płyną z jego oczu, czasami śmieje się, przepełnia się głęboką ekstazą, przemawia w niezwykły sposób, czasami tańczy lub śpiewa, czasami doświadcza wielkiego szczęścia, dzięki bezpośredniemu postrzeganiu Krsny, a czasami, obserwując rozrywki Pana, staje się cichym w swoim sercu.”

   W tym czasie widoczna staje się miłość do miejsc, które są drogie Śri Krsnie. Jest to potwierdzone w poniższym wersecie z „Bhakti-rasamrta-sindhu” (1.2.156):

kadaham yamuna-tire
namani tava kirtayan
udbaspah pundarikaksa
racayisyami tandavam

   „[Narada Muni zwrócił się do Pana:] O lotosooki Panie, kiedy podczas intonowania Twoich świętych imion, moje gardło zaciśnie się z ekstazy i kiedy będę tańczył jak szaleniec nie przejmując się opinią otoczenia nad brzegami Jamuny?”

Werset czwarty

Czego pragnie sadhaka?

na dhanam na janam na sundarim
kavitam va jagadiśa kamaye
mama janmani janmaniśvare
bhavatad bhaktir ahaituki tvayi

Anvaya

(he) jagadiśa! (aham) dhanam na, janam na, sundarim kavitam va na kamaye – O Panie wszechświata, nie pragnę bogactw, stronników, takich jak żona, synowie i krewni ani materialnej wiedzy wyrażanej poetyckim językiem; mama janmani janmani – moją jedyną modlitwą jest abym narodziny po narodzinach; tvayi iśvare ahaituki bhaktih bhavatat –  posiadał niezanieczyszczone oddanie dla Ciebie, mój drogi Panie

Tłumaczenie

   O Panie wszechświata, nie pragnę bogactw, stronników, takich jak żona, synowie i krewni ani materialnej wiedzy wychwalanej w poezji. Moim jedynym pragnieniem, O Panie, jest abym narodziny po narodzinach posiadał niemotywowane oddanie dla Twoich lotosowych stóp.

Śri Sanmodana-bhasya

   Sadhaka posiadający wiarę powinien przede wszystkim słuchać świętego imienia Śri Hari emanującego z ust mistrza duchowego. Następnie, będąc wolnym od wszelkich obraz, powinien intonować harinama z wielką wiarą. Dzięki intonowaniu imienia Pana zgodnie z tą metodą, zamanifestują się w jego sercu cztery symptomy opisane w Wersecie Trzecim. Ale temu pozytywnemu zapewnieniu (anvaya) towarzyszy negatywna refleksja (vyatireka). Jeśli sadhaka nie porzuci wszelkich związków ze zmysłowym szczęściem tego materialnego świata, to jego czysta, duchowa forma nie rozwinie się. Bez przebudzenia swojej prawdziwej, duchowej tożsamości, bhakti, której esencją jest moc hladini, nie zostanie przekształcona w bhava-bhakti, oddanie charakteryzujące się ekstatyczną miłością.
   W rezultacie tych rozważań, czysty charakter sadhana-bhakti w formie śri-nama-sankirtana został jednoznacznie opisany przez negatywny wyróżnik w pierwszych dwóch linijkach tego wersetu (na dhanam na janam itd.). Pozytywne wskazanie odnosi się do svarupa-laksany, wrodzonej cechy bhakti. W definicji obiektu, svarupa-laksana odnosi się do tych cech, które są częścią jego fundamentalnej natury (svarupa). Nieodłączną cechą bhakti jest to, że wprowadza kultywację czynności korzystnych dla Śri Krsny. Jest to znane jako anukulyamaya krsnanuśilana.
   Negatywne wskazanie odnosi się do tatastha-laksany, zewnętrznych cech bhakti. W definicji obiektu, tatastha-laksana odnosi się zarówno do tych cech, które są zamanifestowanymi produktami ubocznymi cechy wrodzonej jak również do tych symptomów które nie są cechami obiektu. W drugim przypadku pomagają one zdefiniować obiekt przez wskazanie czym on nie jest. Istnieją dwie zewnętrzne cechy bhakti: (1) anyabhilasita-śunya – bhakti jest wolna od wszelkich innych pragnień niż pragnienie sprawienia przyjemności Krsnie i (2) jnana-karmadi-anavrta – bhakti nie powinna być zakryta działaniami dla korzyści (karma), kultywacją bezosobowej wiedzy (jnana) itd. Dopóki kultywacja czynności korzystnych dla Śri Krsny będzie zakryta przez anyabhilasy, karmę, jnanę i jogę, dopóty nie stanie się śuddha, czyli uttama-bhakti; z pewnością pozostanie zwykłym podobieństwem bhakti.
   Aby uwolnić się od podobieństwa (abhasa) o którym tutaj mowa, udzielona została następująca instrukcja: „O Jagadiśo, nie pragnę bogactw, zwolenników ani pięknej poezji.” Słowo „dhana” odnosi się do bogactwa religijności tych, którzy są z oddaniem zaangażowani w spełnianie obowiązków w varnaśramie. Odnosi się również do różnorodnych pragnień doznawania materialnych radości w tym świecie i na planetach niebiańskich oraz wszelkich parafernaliów do zadowalania materialnych i subtelnych zmysłów, takich jak bogactwo, posiadłości itd.
   Słowo „jana” odnosi się do kobiet, synów, służby, poddanych, przyjaciół i krewnych. Słowo „vidya” jest zdefiniowane w „Śrimad Bhagavatam” (4.29.49): “sa vidya tan-matir yaya – to, dzięki czemu intelekt pozostaje trwale skupiony na lotosowych stopach Bhagavana jest znane jako prawdziwa wiedza.” Jednak słowa „sundari kavita” odnoszą się do zwykłej wiedzy związanej ze zmysłową poezją. Nie odnoszą się one do transcendentalnej poezji związanej z opisami rozrywek Bhagavana, filozoficznymi zasadami ustanawiającymi Go jako Najwyższego i gloryfikującymi Go.
   Pan Caitanya, modląc się w nastroju wielbiciela, mówi: „Nie modlę się do Ciebie o wszystkie te rzeczy. Moją jedyną modlitwą jest abym życie po życiu zachował niemotywowane oddanie (ahaituki-bhakti) do Ciebie, Śri Krsno, Panie mojego życia.” Ahaituki-bhakti jest tutaj zdefiniowana jako byt posiadający następujące cechy: (1) phala-anusandhana-rahita – jest wolny od mentalności nakierowanej na osiąganie rezultatów, (2) cinmaya-svabhava-aśraya – jest w pełni transcendentalny i czujący z natury, (3) krsnananda-rupa – sprawia przyjemność Śri Krsnie, (4) śuddha – jest czysty, (5) kevala – jest niepodzielny, (6) amiśra – jest niezmieszany i (7) akincana – jest wolny od wszelkich materialnych przywiązań.
   Wysiłek podejmowany w celu usunięcia nieszczęść materialnej egzystencji w formie powtarzających się narodzin i śmierci jest zadaniem wykraczającym ponad możliwości żywych istot, ponieważ eliminacja niedoli zależy wyłącznie od woli Bhagavana. Wyzwolenie z wszelkich nieszczęść osiągane jest automatycznie po ustaniu cyklu narodzin i śmierci, który zostaje zatrzymany dzięki woli Pana. Jaka jest więc potrzeba modlitwy o usunięcie tych nieszczęść, skoro taka mentalność jest przeciwna bhakti? Dlatego Pan Caitanya modli się: „Dopóki cykl narodzin i śmierci nie zostanie zatrzymany dzięki Twojej woli, O Bhagavanie, pozwól mi posiadać niemotywowane oddanie do Twoich lotosowych stóp narodziny po narodzinach, bez względu na moją materialną sytuację – tylko o to się modlę.”

Śri Caitanya-caritamrta (Antya-lila 20.27, 28, 30–1)

‘śuddha-bhakti’ krsna-thani magite lagila

premera svabhava – yahan premera sambandha
sei mane,—‘krsne mora nahi prema gandha’

dhana, jana nahi magon, kavita sundari
‘śuddha-bhakti’ deha’ more, krsna krpa kari

ati-dainye punah mage dasya-bhakti-dana
apanare kare samsari jiva-abhimana

   „Svayam Bhagavan Śri Caitanya Mahaprabhu, uważając się za zwykłą uwarunkowaną duszę, modli się do Śri Krsny o niezanieczyszczone oddanie. Natura boskiej miłości (prema) jest taka, że ktokolwiek ją posiada, zaczyna myśleć, że nie ma nawet śladu krsna-bhakti. Dlatego Śriman Mahaprabhu, który jest Samym uosobieniem premy, mówi: „Nie pragnę bogactwa, stronników, takich jak żona, synowie, przyjaciele i krewni ani przyjemności płynącej z materialnej wiedzy wyrażanej w poezji. O najbardziej miłosierny Śri Krsno, proszę, obdarz mnie bezprzyczynową łaską i daj mi tylko czyste oddanie dla Ciebie. Raz za razem pokornie błagam o prezent służby oddania dla Twoich lotosowych stóp”

Śiksastaka: Pieśń czwarta (Gitavali)

prabhu tava pada-yuge mora nivedana
nahi magi deha-sukha, vidya, dhana, jana

nahi magi svarga, ara moksa nahi magi
na kari prarthana kona vibhutira lagi’

nija-karma-guna-dose ye ye janma pai
janme janme yena tava nama-guna gai

ei matra aśa mama tomara carane
ahaituki bhakti hrde jage anuksane

visaye ye priti ebe achaye amara
sei-mata priti hauka carane tomara

vipade sampade taha thakuka samabhave
dine dine vrddhi hauka namera prabhave

paśu-paksi ha’ye thaki svarge va niraye
tava bhakti rahu bhaktivinoda-hrdaye

   „O miłosierny Panie, oto moja szczególna prośba do Twoich lotosowych stóp. Nie proszę o cielesne szczęście, wiedzę, bogactwo, zwolenników, osiągnięcie niebiańskich planet, wyzwolenie z materialnej egzystencji ani o żadną inną tego typu rzecz. Nie proszę Ciebie o żaden rodzaj bogactwa, czy doskonałości. W jakimkolwiek gatunku się narodzę w rezultacie moich dobrych i złych uczynków, pozwól mi stale intonować Twoje słodkie imiona i opisywać Twoje transcendentalne cechy. Oby w każdym wcieleniu niemotywowane oddanie zawsze pozostawało rozbudzone w moim sercu – to jest moją jedyną modlitwą u Twoich lotosowych stóp. Oby wszelka atrakcja jaką teraz posiadam do materialnego zadowalania zmysłów została przekształcona w sentyment i przywiązanie do Twoich lotosowych stóp. Modlę się nie tylko o to, aby to przywiązanie do Twoich lotosowych stóp trwało zawsze i we wszelkich okolicznościach, ale aby dzień po dniu rosło dzięki wpływowi intonowania Twoich świętych imion. Gdziekolwiek się narodzę, czy to w gatunkach zwierzęcych, na planetach niebiańskich, czy w piekle, niech niezanieczyszczone oddanie zawsze obłaskawia serce tego sługi, Bhaktivinody.”

Vivrti

   “O Panie wszechświata, nie pragnę bogactwa, zwolenników ani przyjemności płynącej z recytowania pięknej poezji ozdobionej literackimi upiększeniami. Jesteś moim godnym czci Panem narodziny po narodzinach. Moim jedynym pragnieniem jest posiadanie niemotywowanego oddania do Twoich lotosowych stóp.”
   Słowa „sundari kavita” odnoszą się do religijności polecanej w Wedach. Słowo „dhana” odnosi się do bogactwa, a „jana” do żony, dzieci, rodziny itd.
   „Odrzucam nie tylko bhukti, materialne przyjemności, w formie religijności (dharma), gromadzenie bogactw (artha) i zadowalanie zmysłów (kama), ale nawet wyzwolenie (moksa). Nie pragnę wyzwolenia z cyklu powtarzających się narodzin i śmierci. Nie pragnę zaangażowania się w służbę dla Ciebie w celu osiągnięcia czterech Wedyjskich celów: dharmy, arthy, kamy i mokszy. Pragnę służyć Tobie, tylko dla Twojej własnej przyjemności.”
   Modlitwa Króla Kulaśekhary z „Mukunda-mala-stotry” (4-5) jest warta odnotowania w tym miejscu:

naham vande tava-caranayor dvandvam advandva-hetoh
kumbhipakam gurum api hare narakam napanetum
ramya-rama-mrdu-tanu-lata nandane nabhirantum
bhave bhave hrdaya-bhavane bhavayeyam bhavantam

   „O Panie Hari, nie modlę się do Twoich lotosowych stóp o osiągnięcie monistycznego wyzwolenia. Nie modlę się o wyzwolenie z piekła znanego jako Kumbhipaka ani żadnego innego przerażającego piekła. Nie modlę się o cieszenie się towarzystwem niespotykanie pięknych, niebiańskich mieszkanek w ogrodach przyjemności Nandana-kanana na planetach niebiańskich. Modlę się jedynie, abym życie po życiu mógł z wielką miłością medytować o Tobie w świątyni mojego serca.”

nastha dharme na vasu-nicaye naiva kamopabhoge
yad yad bhavyam bhavatu bhagavan purva-karmanurupam
etad prarthyam mama bahu-matam janma-janmantare ’pi
tvat-padambhoruha-yuga-gata niścala bhaktir astu

   „O Bhagavanie, nie mam uznania dla varnaśrama-dharmy, która składa się z pobożnych czynności związanych z ciałem i umysłem. Nie posiadam pragnienia gromadzenia bogactw ani cieszenia się materialnymi przyjemnościami. Jakiekolwiek reakcje są mi przeznaczone, zarówno cierpienia jak i radości spowodowane czynnościami w moim wcześniejszym życiu, niech przyjdą. Moją jedyną modlitwą jest, abym narodziny po narodzinach mógł posiadać niezachwianą prema-bhakti do Twoich lotosowych stóp.”

   Osoby posiadające wiarę w Wedy i które pragną zwykłej religijności czczą Suryę, boga-słońca. Te, które pragną bogactw czczą Ganeśę. Te, które pragną różnorodnych zmysłowych przyjemności czczą boginię Durgę. Te, które pragną wyzwolenia czczą Śiwę, a zanieczyszczeni wielbiciele czczą Pana Wisznu w procesie sakama-bhakti, oddania zmieszanego z materialnymi pragnieniami. Czczenie tych pięciu osobistości jest znane jako pańcopasana. Pańcopasana jest sakama-upasaną, czczeniem z materialnymi pragnieniami. Podczas gdy czczenie niezróżnicowanej, bezosobowej cechy Pana, Brahmana, jest praktykowane na poziomie niskamy, wolności od przywiązania do rezultatów swoich działań, Pan Wisznu jest czczony wyłącznie dzięki oddaniu wolnemu od zanieczyszczeń lub osobistych motywacji.

Wersety ze „Śri Bhajana-rahasyi”

   Wyłączna, bezwarunkowa służba oddania znana jako ekantiki-ahaituki-bhakti jest opisywana w wielu miejscach w pismach jak również w „Śrimad-Bhagavatam” (1.2.14):

tasmad ekena manasa
bhagavan satvatam patih
śrotavyah kirtitavyaś ca
dhyeyah pujyaś ca nityada

   „Ze skupioną uwagą, czyści wielbiciele, będąc wolnymi od wszelkich pragnień praktykowania materialnej religijności, gromadzenia bogactw, zadowalania zmysłów i osiągnięcia wyzwolenia, powinni stale słuchać, gloryfikować, medytować i czcić imiona, formę, cechy i rozrywki Bhagavana Śri Hari, który jest obrońcą wielbicieli.”

   Śrila Bhaktivinoda Thakura mówi w związku z tym (Bhajana-rahasya (4.6)):

ananya-bhavete kara śravana-kirtana
nama-rupa-guna-dhyana-krsna-aradhana

sange sange anartha-naśera yatna kara
bhakti-lata phala-dana karibe satvara

   „Należy słuchać, gloryfikować i medytować o transcendentalnych imionach, formie, cechach, rozrywkach i towarzyszach Śri Krsny z niepodzielną uwagą. Równocześnie należy czcić Krsnę pod każdym względem. Należy dążyć do wyeliminowania wszystkich anarth, przeszkód na ścieżce duchowego postępu. Tylko wtedy pnącze oddania wyda owoc w krótkim czasie.”

   Wielbiciel nie posiada pragnienia osiągnięcia niebiańskich planet, Brahmaloki, panowania nad całą ziemią, rządzenia Rasatalą oraz zdobycia ośmiu lub osiemnastu mistycznych doskonałości. Wszystkie te rzeczy są dla niego bezwartościowe. Jest to potwierdzone w „Śrimad-Bhagavatam (6.11.25):

na naka-prstham na ca parames†hyam
na sarvabhaumam na rasadhipatyam
na yoga-siddhir apunar-bhavam va
samanjasa tva virahayya kankse

   „[Śri Vritrasura modlił się:] O Panie, który jesteś siedzibą wszelkiej pomyślności, nie mam pragnienia osiągnięcia Dhruvaloki, Brahmaloki ani rządzenia Ziemią. Nie pragnę ośmiu mistycznych doskonałości (takich jak anima i mahima), dziewięciu bezcennych klejnotów Kuvery (padma, mahapadma, śankha, makara, kacchapa, kunda, mukunda, nila i kharva) ani nawet wyzwolenia, jeśli miałbym w zamian za to porzucić służbę dla Ciebie.”

   Symptomy zaawansowania w niemotywowanym oddaniu są podane w „Śrimad-Bhagavatam (11.2.42):

bhaktih pareśanubhavo viraktir
anyatra caisa trika eka-kalah
prapadyamanasya yathaśnatah syus
tus†ih pus†ih ksud-apayo ’nughasam

   „[Śri Kavi powiedział:] Z każdym kęsem jedzenia, który połyka głodna osoba, zachodzą równocześnie trzy procesy: osiągnięcie satysfakcji, odżywienie i zaspokojenie głodu. Podobnie, podporządkowane dusze, zaangażowane w spełnianie bhajanu, równocześnie doświadczają trzech rzeczy: przebudzenia bhakti, które ostatecznie rozwija się w premę, bezpośredniego zamanifestowania ukochanej przez wielbiciela formy Pana i odwiązania od materialnych obiektów”

   Należy robić wysiłki w celu osiągnięcia oddania, które jest całkowicie niemotywowane. Jest to wytłumaczone w „Śrimad-Bhagavatam” (1.5.18):

tasyaiva hetoh prayateta kovido
na labhyate yad bhramatam upary-adhah
tal labhyate duhkhavad anyatah sukham
kalena sarvatra gabhira-ramhasa

   „[Śri Narada powiedział:] Jak niedola przychodzi bez żadnego wysiłku na skutek rezultatów czyichś przeszłych działań dla korzyści, tak materialne szczęście również jest osiągane automatycznie, dzięki niezgłębionemu wpływowi niepohamowanego czasu. Dlatego inteligentna osoba powinna dążyć do tego najwyższego celu, który nie może być osiągnięty nawet dzięki wędrówce z najwyższych rejonów wszechświata, Brahmaloki, do najniższej pozycji życia.”

   Śrila Bhaktivinoda Thakura wyraził tę samą ideę w poniższych wersetach w Bengali (Bhajana-rahasya (4.15)):

vina yatne duhkhera gha†ana yena haya
sei rupa kala-krame sukhera udaya

ataeva caudda-loke durlabha ye dhana
sei bhakti janya yatna kare budha-gana

   „Jak niedola przychodzi bez żadnego wysiłku, tak również szczęście pojawi się zgodnie ze swoim rytmem w odpowiednim czasie. Dlatego inteligentne osoby nie dążą nawet w najmniejszym stopniu do rozwijania materialnej religijności, gromadzenia bogactw, zadowalania zmysłów, wyzwolenia itd. Dążą oni jedynie do osiągnięcia bhakti, które jest najrzadszym skarbem w obrębie czternastu systemów planetarnych.”

Śri Caitanya-caritamrta (Antya-lila 20.17–19)

aneka-lokera vancha – aneka-prakara
krpate karila aneka-namera pracara
khaite cuite yatha tatha nama laya
kala-deśa-niyama nahi, sarva siddhi haya
“sarva-śakti name dila kariya vibhaga
amara durdaiva – name nahi anuraga!”

   „Osoby, które odwróciły się od Pana, będąc związane przez energię iluzoryczną, rozwijają w swoich sercach niezliczone pragnienia zadowalania zmysłów. Dlatego są zwiedzione i pozbawione swojego konstytucjonalnego zajęcia jakim jest angażowanie się w bhagavad-bhakti. Najwyższy Pan jest bardzo miłosierny. Poruszony wielkim współczuciem, zamanifestował wiele Swoich imion i w intonowaniu tych imion nie zawarł żadnych ograniczeń odnośnie czasu, miejsca i osoby. Dzięki intonowaniu świętego imienia Śri Krsny, nawet w czasie jedzenia, picia i snu, osiągane są wszelkie doskonałości. Niestety, pomimo, że Krsna umieścił wszystkie Swoje energie w Swoim świętym imieniu, to jestem tak nieszczęsny, że nie jestem do nich przywiązany nawet w najmniejszym stopniu.”

Śiksastaka: Pieśń Druga (Gitavali)

tunhu daya-sagara tarayite prani
nama aneka tuya śikhaoli ani’

sakala śakati dei name tohara
grahane rakhali nahi kala-vicara

śri-nama-cintamani tohari samana
viśve bilaoli karuna-nidana

tuya daya aichana parama udara
atiśaya manda natha bhaga hamara

nahi janamala name anuraga mora
bhakativinoda-citta duhkhe vibhora

   „O oceanie łaski Śri Krsno, zamanifestowałeś Swoje niezliczone imiona w tym świecie, aby wyzwolić żywe istoty z oceanu materialnej egzystencji. W Swojej łaskawości w tych imionach zawarłeś wszystkie moce Swoich odpowiednich, transcendentalnych form. W intonowaniu świętego imienia nie ustanowiłeś żadnych ograniczeń odnośnie miejsca, czasu i innych okoliczności. O każdej porze, w każdym miejscu i w każdych okolicznościach praktykujący wielbiciel może wykonywać japa, kirtana, czy smarana świętego imienia. Tak jak Twoja transcendentalna forma, również święte imię jest wieczne, w pełni świadome i przepełnione duchowym szczęściem (sac-cid-ananda) i jest nawet wyższe od cintamani, kamienia filozoficznego. Rozdawałeś to podobne do kamienia filozoficznego święte imię całemu światu. Jest to najwyższy przejaw Twojej łaski. Z jednej strony Twoje miłosierdzie jest w najwyższym stopniu szczodre i nie ma sobie równych. Niestety moje nieszczęście jest bardzo wielkie, ponieważ nie posiadam nawet najmniejszego smaku do hojnego imienia Śri Krsny. Dlatego Bhaktivinoda mówi, „Moje serce przepełnia smutek. Co powinienem robić? O Panie! Teraz po prostu czekam na Twoją bezprzyczynową łaskę.”

Vivrti

   “O Bhagavanie, dzięki Swojej bezprzyczynowej łasce zamanifestowałeś niezliczone imiona dla korzyści całego świata. Każde z tych imion wyposażyłeś we wszystkie moce Swoich odpowiednich, osobowych form. W intonowaniu i pamiętaniu tych imion nie zawarłeś żadnych ograniczeń, określających kiedy takie intonowanie może być spełniane. Nawet podczas jedzenia, leżenia lub snu – o każdej porze – można intonować święte imię Pana. Nie ma w tym żadnej trudności. Pomimo tego, jestem tak nieszczęsny, że nie posiadam nawet najmniejszego przywiązania do intonowania i pamiętania tych liberalnych i wspaniałomyślnych imion.”

Główne i drugorzędne imiona

   Powyżej zostało wspomniane, że Pan manifestuje niezliczone (bahu) imiona. Słowo „bahu” wskazuje, że święte imiona Pana są dwóch rodzajów: główne (mukhya) i drugorzędne (gauna). Główne imiona również są dwóch typów: madhurya – imiona, które reprezentują słodką, poufną, miłosną cechę Pana i aiśvaria – imiona, które reprezentują Jego cechę bogactwa i czci. Do pierwszej kategorii zaliczają się: Krsna, Radha-ramana i Gopijana-vallabha; do drugiej kategorii należą: Vasudeva, Rama i Nrsimha. Oddzielone ekspansje Pana lub innymi słowy, Jego częściowe manifestacje, takie jak Brahma, Paramatma itd., są zaliczane do drugorzędnych imion Pana. Główne imiona Pana są nieróżne od Niego i są wyposażone we wszystkie moce, które znajdują się w Jego osobowych formach. Drugorzędne imiona są tylko częściowo wyposażone w wybrane moce.

Znaczenie „durdaiva”

   Żywa istota jest cetana, świadoma. Główne znaczenie słowa „cetana” jest takie, że żywa istota posiada niezależność. Ale kiedy jiva robi zły użytek ze swojej niezależności i wykazuje obojętność wobec Pana, zostaje wtedy uwięziona w przemijającym królestwie mayi. To jest jej durdaiva, nieszczęście. Słowo „durdaiva” odnosi się do apatii żywej istoty wobec służby dla Bhagavana, znanej jako bhagavat-seva-vimukhata.
   Kiedy żywa istota wstępuje na trzyczęściową ścieżkę cieszenia się – tj. anyabhilasitę, karmę i jnanę – zapomina o swojej prawdziwej tożsamości i doświadcza nieszczęść. Termin „anyabhilasita” dosłownie znaczy „pożądliwość”. Odnosi się do stanu bycia kierowanym lub zmuszanym do działania przez materialne pragnienia. Pod wpływem anyabhilasity, żywe istoty zostają odurzone pragnieniami zadowalania swojego własnego umysłu i ciała. W ten sposób przywiązują się do szczęścia tego bezwładnego, materialnego świata.
   Słowo „karma” odnosi się do obowiązków przypisanych w Wedach i nakierowanych na wyższe radości. Żywa istota angażuje się w sat-karmę, aby osiągnąć przelotne niebiańskie przyjemności. Kiedy pośród takich radości zostaje zmuszona do doświadczania nieszczęść, wyrzeka się skłonności do czerpania radości z materii. Następnie rozpoczyna kultywację wiedzy (jnana) o wyzwoleniu poprzez wtopienie się w bezosobową, niezróżnicowaną cechę Najwyższego.

Imię intonowane z obrazami, podobieństwo świętego imienia i czyste imię

   Dzięki wielkiemu szczęściu jiva otrzymuje towarzystwo wielbicieli Pana. W towarzystwie tych wielbicieli, dzięki instrukcjom otrzymanym od mistrza duchowego i dzięki łasce Pana, w żywej istocie budzi się pragnienie służenia Śri Krsnie. Jest to wieczny obowiązek jivy na jej konstytucjonalnej pozycji.
   Ponieważ teraz żywa istota jest przykryta nieczystościami wcześniej wspomnianych trzech ścieżek, jej pomyślność jest rozproszona. Czasami jest zajęta osiąganiem trojakich materialnych radości – tj. religijności (dharma), gromadzeniem bogactw (artha) i zadowalaniem zmysłów (kama). Czasami, będąc upokorzoną przez niereligijność, osobiste ułomności i niespełnione materialne pragnienia, jiva podejmuje intonowanie świętego imienia. Ponieważ jest przepełniona dziesięcioma rodzajami obraz, wciąż popełnia coraz więcej zniewag wobec imienia. W tym czasie, imię, które intonuje, nie jest czystym, świętym imieniem (śuddha-nama), ale imieniem intonowanym z obrazami (nama-apradha).
   Czasami, będąc dręczoną swoim nieukojonym stanem, unika materialnego zadowalania zmysłów w nadziei osiągnięcia spokoju. Dla swojego szczęścia podejmuje intonowanie świętego imienia, ale pozostaje obojętna na kultywację sambandha-jnany. Również to imię, które intonuje w tym czasie, nie jest czystym imieniem, ale nama-abhasą, podobieństwem do świętego imienia. Dzięki intonowaniu na poziomie nama-abhasy, zostaje wyzwolona z materialistycznej koncepcji życia i osiąga kwalifikacje do podjęcia służby dla Pana.
   Czyści wielbiciele, po pozbyciu się nieszczęść w formie materialnej egzystencji i bezosobowego wyzwolenia, intonują czyste święte imię Pana; ostatecznie osiągają niezanieczyszczoną miłość do Krsny (krsna-prema).

Proces uwalniania się od nama-aparadh

   Obserwując nieszczęsne położenie uwarunkowanych żywych istot, Śri Gaurasundara poinstruował je o sposobie spełniania nama-bhajanu. Nieszczęściem jiv jest ich brak przywiązania do świętego imienia Bhagavana. Ale pomimo takiego nieszczęścia, łaska Bhagavana jest zawsze obecna. Istnieje metoda uwolnienia się z rąk nama-aparadhy. Uważając obrazy za równe uderzeniom pioruna, nigdy nie należy ich wykonywać, a dzięki stałemu intonowani świętego imienia, nie będzie okazji do popełniania takich obraz.
   Dzięki intonowaniu podobieństwa imienia, jiva osiąga mukti lub innymi słowy, wolność od przywiązań do materialnego zadowalania zmysłów. Następnie jiva osiąga kwalifikacje do intonowania świętego imienia w czysty sposób. Osiągnięcie wszystkich tych etapów wskazuje na łaskę Bhagavana. Dzięki wpływowi głównych imion – tj. Radha-kanta, Radha-ramana, Madana-mohana, Govinda, Madhusudana i innych – żywe istoty odnoszą wyjątkową i ekskluzywną korzyść.

Niyamitah smarane na kalah

   Dopóki mamy do czynienia ze spełnianiem pragnień związanych z nieistotnym, materialnym zadowalaniem zmysłów, dopóty występują ścisłe ograniczenia związane z czasem, miejscem, osobą, kwalifikacjami itd. Ale w Swoim miłosierdziu, Bhagavan uwolnił tych, którzy intonują święte imię z żelaznych kajdan takich nieelastycznych ograniczeń. O każdej porze i w każdym stanie można intonować święte imię Bhagavana. W związku z tym, Śri Caitanya Mahaprabhu wyraził następujące opinie w „Śri Caitanya-bhagavacie” (Madhya-khanda 28.28, 23.78):

ki śayane, ki bhojane, kiva jagarane
ahar-niśa cinta krsna, balaha vadane

   „Śpiąc, jedząc lub idąc – za dnia i w nocy – intonuj i pamiętaj święte imię Śri Krsny.”

sarva-ksana bala’ ithe vidhi nahi ara

   „Po prostu cały czas intonuj święte imię Pana! Poza tym nie ma żadnych ścisłych zasad i zaleceń.”

   Dalej jest powiedziane w „Śri Caitanya-caritamrcie” (Antya-lila 20.18):

khaite śuite yatha tatha nama laya
kala-deśa-niyama nahi, sarva siddhi haya

   „Święte imię może być intonowane o każdej porze, nawet podczas jedzenia lub snu. Nie ma tutaj żadnych ograniczeń odnośnie czasu i miejsca. Dzięki intonowaniu świętego imienia, każdy osiągnie wszelką doskonałość.”

Wersety ze Śri Bhajana-rahasyi
Nija-sarva-śaktih tatrarpita

   Śri Krsna zawarł w Swoich świętych imionach wszystkie moce jak zostało to wytłumaczone w „Hari-bhakti-vilasie”(11.398), cytat ze „Skanda Purany”:

dana-vrata-tapas-tirtha-ksetradinam ca yah sthitah
śaktayo deva-mahatam sarva-papa-harah śubhah
rajasuyaśvamedhanam jnanasyadhyatma-vastunah
akrsya harina sarvah sthapitah svesu namasu

   „Śri Krsna zawarł wszystkie moce w Swoich świętych imionach. Jakiekolwiek energie znajdujące się w posiadaniu półbogów, niszczące grzechy czy obdarzające błogosławieństwami jak również wszystkie moce, które są obecne w dobroczynności, ślubach, pokutach, świętych miejscach, królewskich ofiarach, ofiarach z koni lub obecne w wiedzy o duchowych manifestacjach, wszystkie zostały zebrane i umieszczone w Jego świętym imieniu.”

   Śrila Bhaktivinoda Thakura skomponował następujący werset w Bengali w odniesieniu do powyższego stwierdzenia (Bhajana-rahasya (2.3)):

dharma-yajna-yoga-jnane yata śakti chila
saba hari-name krsna svayam samarpila

   „Śri Krsna zebrał wszystkie moce, które są obecne w ścisłym przestrzeganiu zasad i regulacji związanych z czyjąś kastą lub wiarą (dharma), spełnianiu ofiar (yajna), praktyce jogi mistycznej i kultywacji wiedzy duchowej (jnana) i umieścił je w Swoich świętych imionach.”

Niyamitah smarane na kalah

   Nie ma zasad regulujących właściwy czas do intonowania i pamiętania imienia Bhagavana. W spełnianiu nama-bhajana nie ma takich ograniczeń jak czystość lub nieczystość oraz właściwa lub niewłaściwa pora. Pozostaje to w zgodzie z „Hari-bhakti-vilasą” (11.411), cytat z „Vaiśvanara-samhity”:

na deśa-kala-niyamo
na śaucaśauca-nirnayah
param sankirtanad eva
rama-rameti mucyate

   „W nama-bhajanie nie ma zasad związanych z czasem i miejscem ani żadnych ograniczeń związanych z czystością i nieczystością. Po prostu dzięki powtarzaniu świętych imion „Rama, Rama”, żywe istoty osiągają wyzwolenie z materialnej egzystencji.”

Durdaivam idrśam ihajani nanuragah

   Ale jesteśmy godni pożałowania, gdyż nie posiadamy nawet najmniejszego przywiązania do Twojego świętego imienia, które obdarza wszelkimi błogosławieństwami. Symptomy takiej niepomyślności zostały opisane w „Hari-bhakti-vilasie” (10.466), cytat ze „Śrimad-Bhagavatam” (3.9.7):

daivena te hata-dhiyo bhavatah prasangat
sarvaśubhopaśamanad vimukhendriya ye
kurvanti kama-sukha-leśa-lavaya dina
lobhabhibhuta-manaso ’kuśalani śaśvat

   „O Bhagavanie, dzięki słuchaniu, intonowaniu i pamiętaniu opisów Twoich boskich rozrywek usunięta zostaje wszelka niepomyślność. Osoby, które są przeciwne takiemu słuchaniu i intonowaniu uśmierzającemu wszelkie nieszczęścia, stale angażują się w niepomyślne czynności, ich serca przepełnione są obsesją cieszenia się bezwartościowym, materialnym zadowalaniem zmysłów. Z powodu swojej złej fortuny, osoby te, są nieszczęśliwe i pozbawione wszelkiej pomyślności.”

Vivrti (komentarz) Śrila Bhaktisiddhanty Sarasvatiego Prabhupady

śri-krsna-kirtanaya namah
śri-krsna-sankirtana-kari śri gurudevera
o śri-krsna-kirtana-vigraha
śri-gaurasundarera jaya hauka

   „Ofiarowuję moje pełne szacunku pokłony śri-krsna-sankirtanowi. Wszelka chwała mistrzowi duchowemu, który jest stale zaangażowany w spełnianie śri-krsna-sankirtanu i Śri Gaurasundarze, który jest uosobieniem śri-krsna-sankirtanu.”

   Spośród nieograniczonej różnorodności ścieżek sadhana-bhakti, wiele form bhakti zostało opisanych w „Śrimad Bhagavatam” i „Śri Hari-bhakti-vilasie”. W sadhana-bhakti są sześćdziesiąt cztery główne formy oddania, które zostały opisane w odniesieniu do vaidhi- i raganuga-bhakti. W stwierdzeniach Prahlady Maharajy, znajdujących się w „Śrimad Bhagavatam”, znajdujemy odniesienie do niezanieczyszczonego oddania (śuddha-bhakti). Śri Gaurasundara powiedział, „Śri-nama-sankirtana jest najwyższą praktyką ze wszystkich różnych form bhakti.”
   Uczeni w prawdzie absolutnej opisali najwyższą, niedualną substancję, znaną jako advaya-jnana-vastu, na trzech różnych poziomach. Kiedy ta niedualna substancja jest postrzegana wyłącznie dzięki wiedzy lub innymi słowy, poprzez funkcję cit mocy jest wtedy określana jako Brahman. Kiedy jest realizowana przez połączenie funkcji sat i cit mocy jest określana jako Paramatma, a kiedy jest realizowana przez wszystkich funkcje mocy – sat, cit i anandę – ta najwyższa prawda jest nazywana Bhagavanem.
   Kiedy prawda absolutna lub innymi słowy Bhagavan jest oceniany pod względem Swoich bogactw i majestatu (aiśvarya) jest On postrzegany jako Vasudeva-Krsna, a kiedy jest oceniany pod względem Swojej słodyczy (madhurya) jest postrzegany jako Vrajendra-nandana Śyamasundara Śri Krsna, najwyższy ekspert w smakowaniu transcendentalnej rasy. Śri Narayana jest obiektem czci dla dwóch i pół rasy. Można Mu służyć głównie w nastrojach śanty i dasyi. Związki sakhyi i vatsalyi są ledwo widoczne i ponieważ te naturalne uczucia bliskości są do pewnego stopnia ograniczone przez poczucie majestatu Pana, są uważane za połowę rasy. Śri Krsna odbiera służbę we wszystkich pięciu głównych, transcendentalnych rasach, znanych jako mukhya-rasy.
   Vrajendra-nandana Śyamasundara Śri Krsna jest prawdą najwyższą, oryginalnym źródłem wszystkich manifestacji. Jego ekspansja vaibhava-prakaśa, Śri Baladeva Prabhu, manifestuje siedzibę Maha-Vaikunthy. Przebywa On tam w Swoich wiecznych ekspansjach catur-vyuhy: Vasudevy, Sankarsany, Pradyumny i Aniruddhy.
   Kiedy mantra jest intonowana tylko w umyśle jest to nazywane japa. W tym czasie intonujący osiąga doskonałość celu na którym skupił swój umysł. Jednak kirtana, które jest wykonywane poprzez wibrację ust, przynosi większą korzyść niż japa. Kiedy intonowanie jest wykonywane na głos z ruchem ust jest nazywane kirtana. Kirtana jest wyższe od japa spełnianego w umyśle, ponieważ przynosi wielką korzyść, dzięki słuchaniu wibrowanego dźwięku. Równocześnie inne osoby, które słuchają takiego kirtana, odnoszą korzyść. Dlatego korzyść odnosi zarówno intonujący jak i słuchacze.
   Słowo „sankirtana” oznacza „sarvatobhavena kirtana”, pełne kirtana lub innymi słowy, kirtana, które jest spełniane z pełną wiedzą o sambandha-jnanie i które jest wolne od wszelkich przeszkód (anarthy) i obraz (aparadhy). Odnosi się do tego kirtana, którego spełnianie nie wymaga asysty żadnej innej formy bhakti. Częściowe kirtana świętego imienia Śri Krsny nie jest nazywane sankirtanem. Kiedy występuje częściowe lub niedoskonałe intonowanie świętego imienia Śri Krsny, jiva nie odnosi pełnej korzyści. W rezultacie wiele osób poddaje w wątpliwość moc świętego imienia. Wszelka chwała doskonałemu i pełnemu intonowaniu świętego imienia Śri Krsny.
   Dzięki rozmowom na materialne tematy osiąga się częściowe, materialne szczęście. W transcendentalnym królestwie jedynym obiektem do osiągnięcia jest Śri Krsna. Nie ma tam możliwości istnienia materialnych obiektów. Dlatego dzięki intonowaniu świętego imienia Śri Krsny osiąga się wszelkiego rodzaju doskonałości, które są transcendentalne wobec natury materialnej. Spośród wielu rodzajów doskonałości, siedem jest w szczególności osiąganych dzięki śri-krsna-sankirtanowi. Te siedem rodzajów doskonałości zostało opisanych poniżej.

1. Ceto-darpan-marjanam:
Oczyszczenie zwierciadła serca

   Intonowanie świętego imienia Śri Krsny usuwa kurz ze zwierciadła serca żywej istoty. Zwierciadło serca uwarunkowanej żywej istoty jest przykryte grubą warstwą kurzu materialnego zanieczyszczenia. To materialne zanieczyszczenie, wskazujące na lekceważenie Pana przez jivę, jest trzech rodzajów: (1) anyabhilasa – żywa istota, która jest odciągana od Pana, posiada wiele pragnień nie związanych z pomyślnością Pana, (2) phala-bhoga – cieszenie się rezultatami materialnych działań i (3) phala-tyaga – wyrzeczenia, które nie są podejmowane w celu sprawienia przyjemności Panu.
   Intonowanie świętego imienia Śri Krsny jest najefektywniejszym narzędziem do oczyszczania zwierciadła serca żywej istoty z materialnego brudu. Dopóki obecne są materialne nieczystości, dopóty czysta, duchowa forma żywej istoty nie odbija się w zwierciadle jej serca. Dlatego wszystkie trzy rodzaje wymienionych powyżej zanieczyszczeń są formami oszustwa, które blokują prawdziwą wizję jaźni. To są przeszkody, które całkowicie przykrywają serce jivy.
   Dzięki intonowaniu świętego imienia Śri Krsny, wszystkie te przeszkody zostają usunięte. Ostatecznie, kiedy zwierciadło serca zostaje oczyszczone, dzięki doskonałemu intonowaniu świętego imienia, czysta, duchowa forma jest odbijana w zwierciadle serca i przychodzi zrozumienie, „Jestem sługą Pana Krsny”.

2. Bhava-maha-davagni-nirvapanm:
Ugaszenie rozszalałego, leśnego pożaru egzystencji materialnej

   Zewnętrznie ten materialny świat wydaje się bardzo piękny, czarujący i przyjemny. Ale w rzeczywistości jest jak nieokiełznany pożar w gęstym lesie. Ten materialny świat płonie niezliczonymi cierpieniami, które można zaliczyć do trzech kategorii: (1) adhyatmika, (2) adhidaivika i (3) adhibhautika.
   Tak jak rozszalały pożar całkowicie spala wszystkie drzewa i zwierzęta, tak leśny pożar materialnej egzystencji w formie powtarzających się narodzin i śmierci stale pali żywe istoty, które są odciągane od Śri Krsny. Ale kiedy ktoś podejmuje intonowanie świętego imienia Pana Krsny pod wprawnym przewodnictwem kwalifikowanego guru i Vaisnavów, to nawet przebywając w tym materialnym świecie, przynosi mu to ulgę od nieujarzmionego pożaru materialnej egzystencji. Dzieje się tak z powodu przyjęcia postawy, która jest przychylna wobec Śri Krsny. Dzięki śri-krsna-sankirtanowi, wszystkie te cierpienia są niszczone.

3. Śreyah-kairava-candrika-vitaranam:
Roztoczenie księżycowych promieni bhava-bhakti, obdarzających żywą istotę najwyższym dobrem

   Doskonałe intonowanie świętego imienia Śri Krsny roztacza blask najwyższej pomyślności. Słowo „śreyah” oznacza „pomyślność”; „kairava” oznacza „białe lilie”; a „candrika” oznacza „księżycowe promienie”. Jak kojące promienie wschodzącego księżyca powodują rozkwitanie lilii i zwielokrotniają w ten sposób ich biel, tak intonowanie świętego imienia Śri Krsny przynosi pomyślność żywym istotom. Dobrego losu nie można osiągnąć dzięki niezależnym pragnieniom (anyabhilasa), działaniom dla korzyści (karma) ani kultywacji bezosobowej wiedzy (jnana). Ale śri-krsna-sankirtana przynosi najwyższą korzyść żywej istocie.

4. Vidya-vadhu-jivanam:
Życie całej transcendentalnej wiedzy

   W „Mundaka Upaniszadzie” zostały opisane dwa rodzaje wiedzy: (1) wiedza materialna (laukiki-vidya) i wiedza transcendentalna (para-vidya). Pośrednio, śri-krsna-sankirtana jest życiem wiedzy materialnej, ale przede wszystkim jest życiem wiedzy transcendentalnej. Dzięki wpływowi śri-krsna-sankirtanu, żywa istota jest uwalniana od fałszywego ego wyrastającego z wiedzy materialnej i otrzymuje sambandha-jnanę. Celem wiedzy transcendentalnej jest śri-krsna-sankirtana (tzn. intonowanie świętego imienia Vrajendra-nandany Śyamasundary Śri Krsny). Dzięki temu osiągany jest Sam Krsna.

5. Anandambudhi-vardhanam:
Powiększenie oceanu transcendentalnego szczęścia

   Śri-krsna-sankirtana rozszerza ocean transcendentalnego szczęścia żywym istotom. Słowo „ocean” nie może być zastosowane wobec małego zbiornika wodnego. Dlatego nieograniczone szczęście, które wyrasta z intonowania świętego imienia jest możliwe do porównania tylko z niezgłębionym oceanem.

6. Prati-padam purnamrtasvadanam:
Umożliwienie smakowania nektaru na każdym kroku

   Śri-krsna-sankirtana umożliwia smakowanie w pełni nektaru na każdym kroku. W smakowaniu transcendentalnej rasy nie ma niedoboru ani niekompletności przyjemności (ananda). Dzięki wykonywaniu śri-krsna-sankirtanu można smakować całkowite i niezakłócone szczęście rasy w każdej chwili.

7. Sarvatma-snapanam:
Dokładna kąpiel ciała, umysłu i duszy

   Nawet transcendentalne obiekty zostają zmiękczone dzięki intonowaniu świętego imienia Śri Krsny. W materialnym królestwie, ciało, umysł i dusza są nie tylko oczyszczane przez śri-krsna-sankirtana, ale również zmiękczane.
   Żywa istota, która jest rozsmakowana w cielesnych desygnatach, zostaje przykryta brudem materialnych i subtelnych ciał. Dzięki mocy świętego imienia, wszystkie te zanieczyszczenia zostają usunięte. Kiedy przywiązanie do materialnej egzystencji zanika, żywa istota, oddana Śri Krsnie, osiąga kojącą i chłodzącą służbę dla Jego lotosowych stóp.
   Śri Jiva Gosvami napisał w swojej „Brihad-sandarbhie” (273) i „Krama-sandarbhie”, komentarzu do „Śrimad Bhagavatam”:

ata eva yadyapy anya bhaktih kalau kartavya
tada kirtanakhya-bhakti-samyogenaiva

   Oznacza to, że chociaż w Kali-yudze koniczne jest wykonywanie pozostałych ośmiu form bhakti (tj. słuchania (śravanam), pamiętania chwał Pana (smaranam), służenia Jego lotosowym stopom (pada-sevanam), czczenia Go (arcanam), ofiarowywania Mu modlitw (vandanam), spełniania Jego poleceń (dasyam), przyjaźnienia się z Nim (sakhyam) i ofiarowania swojej jaźni (atama-nivedanam)), muszą one być spełniane przy udziale intonowania świętego imienia (kirtanam). Dzięki tej metodzie, bhakti jest spełniane w pełni.

Wersety ze „Śri Bhajana-rahasyi”, autorstwa Śrila Bhaktivinody Thakury

Ceto-darpana-marjanam

   W materialnej egzystencji serce jest przykryte przez przywiązanie do ziemskich radości, grzesznych skłonności, pożądania, złości, chciwości, intoksykacji, iluzji i zazdrości. Zwierciadło serca jest oczyszczane ze wszystkich tych nieczystości dzięki intonowaniu świętych imion Pana. Jest to możliwe, gdyż święte imię jest wieczne, w pełni świadome i pełne duchowego szczęścia (sac-cid-ananda) jak zostało potwierdzone przez Śri Rupę Gosvamiego w jego „Śri Namastace” (7), przytoczonej ze „Stava-mali”:

suditaśrita-janartir-aśaye
ramya-cid-ghana sukha-svarupine
nama! gokula mahotsavaya te
krsna! purna-vapuse namo namah

   „O Święte Imię, O Krsno, Ty niszczysz wszystkie cierpienia (wyrastające z obraz popełnionych wobec Ciebie) tych, którzy przyjęli schronienie w Tobie. Ty jesteś samym najwyższym pięknem, skumulowaną świadomością i duchowym szczęściem oraz uosobieniem rozkoszy dla mieszkańców Gokuli (gopa, gopi, krowy, cielęta i inne formy życia na Gokuli). Dlatego raz za razem ofiarowuję  pokłony Tobie, który jesteś uosobieniem pełnej manifestacji Vaikunthy.”

Bhava-maha-davagni-nirvapanam

   Rozszalały, leśny pożar materialnej egzystencji w formie powtarzających się narodzin i śmierci oraz trojakie nieszczęścia wyrastające z niego, są bez wysiłku usuwane dzięki spełnianiu nama-sankirtanu. Jest to potwierdzone w „Hari-bhakti-vilasie” (11.371), cytat ze „Śrimad Bhagavatam” (6.2.46):

natah param karma-nibandha-krntanam
mumuksatam tirtha-padanukirtanat
na yat punah karmasu sajjate mano
rajas-tamobhyam kalilam tato ’nyatha

   „Dlatego dla osób pragnących wyzwolenia z materialnego uwikłania nie ma lepszej metody niż intonowanie świętego imienia Najwyższego Pana u którego stóp spoczywają wszystkie miejsca pielgrzymek. Takie intonowanie niszczy przyczynę grzesznych czynności. W rezultacie, dzięki wykonywaniu nama-sankirtanu, nikt nie wplącze się ponownie w działania dla korzyści (karma-kanda). Nie dzieje się tak w przypadku materialnych metod, gdyż nawet po spełnieniu takich praktyk, serce ponownie zostaje zanieczyszczone cechami pasji i ignorancji.”

Śreyah-kairava-candrika-vitaranam

   Święte imię Śri Krsny emanuje pełne nektaru promienie, które powodują rozkwitanie białej lilii najwyższej pomyślności. Jak księżyc, dzięki swoim promieniom, powoduje rozkwitanie białych lilii, które zaczynają pięknie pachnieć, tak święte imię, dzięki przekazaniu swojej mocy, powoduje rozwój wszelkiej pomyślności jivy. Jako dowód na to, w „Hari-bhakti-vilasie” (11.45.1), został przytoczony poniższy werset z „Prabhasa-khandy” ze „Skanda Purany”:

madhura-madhuram etan mangalam mangalanam
sakala-nigama-valli-sat-phalam cit-svarupam
sakrd api parigitam śraddhaya helaya va
bhrgu-vara nara-matram tarayet krsna-nama

   „Spośród wszystkiego co jest pomyślne, święte imię Śri Krsny jest najwyższe. Spośród wszystkiego, co jest słodkie, święte imię jest najsłodsze. Jest ono wiecznym, duchowym owocem drzewa pragnień wszystkich Wed i uosobieniem obdarzonej świadomością prawdy absolutnej. O najlepszy z dynastii Bhrigu, jeśli ktokolwiek chociaż raz wypowie święte imię Pana Krsny, z wiarą lub obojętnością, święte imię wyzwoli go z oceanu materialnej egzystencji.”

Komentarz

   W swoim komentarzu pt. „Dig-darsini” do powyższego wersetu, Śrila Sanatana Gosvami wytłumaczył, że słowo „cit-svarupam” oznacza „caitanya-brahma-svarupam”. To znaczy, że święte imię jest uosobieniem Brahmana, który posiada pełną świadomość. Innymi słowy, święte imię jest tożsame z Samym Najwyższym Panem. Wyrażenie „sakrd api” oznacza, że nawet jednokrotne wypowiedzenie świętego imienia przynosi wspaniałe rezultaty z wyzwoleniem włącznie. Sanatana Gosvami podkreślił ten punkt używając trybu rozkazującego (bhavet), oznaczającego, że tak musi się stać. Mówi on również, że przedrostek „pari” w słowie „parigitam” wskazuje, iż nawet wtedy, gdy święte imię jest wypowiadane niewyraźnie lub częściowo, przyniesie takie efekty.
   Przedrostek „pari” zmienia znaczenie słów na wiele różnych sposobów. Wyraża on następujące idee: przeciw, przeciwny, z dala, z wyjątkiem, dookoła, zrozumiale, w pełni, w wysokim stopniu, itd. Śrila Bhaktisiddhanta Sarasvati Prabhupada zinterpretował słowo „pari” w innym sensie. Przyjął je w znaczeniu „wyraźnie” lub „w pełni”, co oznacza, że święte imię powinno być intonowane bez obraz. Kiedy święte imię jest intonowane w ten sposób, natychmiast wyzwoli intonującego.//

Vidya-vadhu-jivanam

   Święte imię jest życiem całej transcendentalnej wiedzy, która jest tutaj porównana do małżonki. Jest to potwierdzone w „Hari-bhakti-vilasie” (11.441), cytat z „Garuda Purany”:

yadicchasi param jnanam
jnanad yat paramam padam
tadadarena rajendra
kuru govinda-kirtanam

   „O najlepszy z królów, jeśli pragniesz otrzymać najwyższą wiedzę, dzięki której osiągany jest ostateczny cel, to z wielkim szacunkiem i oddaniem intonuj święte imię Śri Govindy.”

Komentarz

    W swoim komentarzu pt. „Dig-darsini” do powyższego wersetu, Śrila Sanatana Gosvami tłumaczy, że słowo „jnanam” odnosi się tutaj do wiedzy związanej z chwałami najwyższej bhagavad-bhakti. Dzięki intonowaniu świętego imienia Govindy z łatwością osiąga się tę wiedzę i w rezultacie najwyższe przeznaczenie znane jako param padam. „Param padam” nie odnosi się do bezosobowego wyzwolenia. Ponad Brahmanem, ponad Vaikunthą, nawet ponad Ayodhą i Maturą – osiągnięcie służby dla lotosowych stóp Śri Krsny we Vrajy jest tym, do czego odnosi się wyrażenie „param padam”. Ten owoc jest osiągany dzięki intonowaniu świętego imienia Govindy, nie przez żadną zwykłą wiedzę.//

   Dalej jest powiedziane w „Śrimad Bhagavatam” (3.5.40):

dhatar yad asmin bhava iśa jivas
tapa-trayenabhihata na śarma
atman labhante bhagavams tavanghri-
cchayam sa-vidyam ata aśrayema

   „O Ty, który utrzymujesz wszechświat, O Panie, w tym materialnym świecie, żywe istoty, które lekceważą Pana, są zawsze doświadczane przez trojakie niedole: adhyatmika, adhibhautika i adhidaivika. Dlatego są one niezdolne do osiągnięcia jakiegokolwiek szczęścia, czy spokoju. Dlatego, O Bhagavanie, z pełną wiedzą przyjmujemy schronienie w cieniu Twoich lotosowych stóp.”

Komentarz

   Słowa „sa-vidyam” – z pełną wiedzą – oznaczają „z bhakti”. Spośród wszystkich rodzajów wiedzy, bhakti jest najlepszą, ponieważ dzięki niej poznany zostaje Bhagavan.//

   W „Śrimad Bhagavatam” (4.29.49) jest powiedziane: „sa vidya tanmatir yaya – to, dzięki czemu czyjaś uwaga skupia się na Najwyższym Panu jest nazywane vidyą”. Śrila Bhaktivinoda Thakura skomponował w związku z tym dwa wersety tłumaczące w jaki sposób święte imię Krsny jest życiem takiej wiedzy (Bhajana-rahasya (1.21)):

ye śaktite krsne mati kare udbhavana
vidya-name sei kare avidya-khandana

krsna-nama sei vidya-vadhura jivana
krsna-pada-padme ye karaye sthira mana

   „Ta moc, dzięki której czyjaś inteligencja zostaje skierowana na Śri Krsnę, jest znana jako vidya. Tylko dzięki bhakti czyjaś uwaga może być przyciągnięta do lotosowych stóp Bhagavana. Dlatego wiedza o której tutaj mowa to bhakti.  Ta wiedza rozprasza ignorancję. Święte imię Śri Krsny jest życiem transcendentalnej wiedzy, dzięki której świadomość zostaje trwale przytwierdzona do lotosowych stóp Krsny i angażuje się w służbę dla Jego lotosowych stóp.”

Anandambudhi-vardhanam

   Nama-kirtana rozszerza ocean transcendentalnego szczęścia w sercu jak zostało powiedziane w „Hari-bhakti-vilasie” (10.193), cytat ze „Śrimad Bhagavatam” (8.3.20):

ekantino yasya na kancanartham
vanchanti ye vai bhagavat-prapannah
aty-adbhutam tac-caritam sumangalam
gayanta ananda-samudra-magnah

   „Wielbiciele, którzy są całkowicie i wyłącznie podporządkowani Panu, zanurzają się w oceanie szczęścia, dzięki intonowaniu i recytowaniu Jego transcendentalnych rozrywek, które są zdumiewające i w najwyższym stopniu pomyślne. Nie mają innych pragnień niż osiągnięcie lotosowych stóp Bhagavana. Modlę się do tego najwyższego Brahmana, który jest Bogiem, Najwyższą Osobą.”

Prati-padam purnamrtasvadanam

   Kiedy zwierciadło serca zostaje oczyszczone dzięki intonowaniu świętego imienia Pana, przed intonującym pojawia się wszelkiego rodzaju pomyślność. Następnie zaczyna on postrzegać swoją konstytucjonalną tożsamość. Dla kogoś, kto intonuje święte imię na tym poziomie, zaczyna powiększać się ocean transcendentalnego szczęścia i smakuje w pełni nektar w coraz to nowej i nowej różnorodności na każdym kroku.

Komentarz

   Zwykła, uwarunkowana dusza nie doświadczy duchowej przyjemności podczas intonowania świętego imienia. Kiedy, jednakże, ktoś intonuje święte imię zgodnie z tym procesem – innymi słowy, po uwolnieniu się od wszystkich zanieczyszczeń (anarthy) w swoim oddaniu i po zrealizowaniu swojej wiecznej tożsamości (svarupa), intonuje święte imię z miłością i duchowym uczuciem (bhava) – będzie smakował nektar imienia na każdym kroku.//

   Dlatego jest powiedziane w „Hari-bhakti-vilasie” (11.504), cytat z „Padma Purany”:

tebhyo namo ’stu bhava-varidhi-jirna-panka-
sammagna-moksana-vicaksana-padukebhyah
krsneti varna-yugalam śravanena yesam
anandathur bhavati nartita-roma-vrndah

   „Raz za razem ofiarowuję moje pełne szacunku pokłony sandałom lotosowych stóp tej osoby, której serce trzęsie się ze szczęścia podczas intonowania i słuchania świętego imienia Śri Krsny, której włosy jeżą się na całym ciele i która tańczy w ekstazie oraz która jest ekspertem w wyzwalaniu uwarunkowanych dusz, które są pogrążone w mulistym oceanie materialnej egzystencji.”

Sarvatma-snapanam

   Jaźń jest dokładnie oczyszczana dzięki kąpieli w świętym imieniu jak zostało powiedziane w „Hari-bhakti-vilasie” (11.359), cytat ze „Śrimad Bhagavatam” (12.12.48):

sankirtyamano bhagavan anantah
śrutanubhavo vyasanam hi pumsam
praviśya cittam vidhunoty aśesam
yatha tamo ’rko ’bhram ivati-vatah

   „Dzięki opisywaniu transcendentalnych cech lub rozrywek Bhagavana Śri Hari lub słuchaniu o Jego chwałach, Najwyższy Pan Śri Krsna wchodzi do serca (jako hari-katha) i usuwa całą ignorancję, dokładnie tak jak słońce usuwa ciemność. I tak jak silny wiatr rozwiewa ciężkie chmury, słuchanie opisów rozrywek Pana wykorzenia wszystkie cierpienia materialnej egzystencji.”

   Tutaj ignorancja odnosi się do różnych zanieczyszczeń serca, takich jak anarthy i aparadhy.
   W związku z tym, Śrila Bhaktivinoda Thakura skomponował następujące wersety w bengali (Bhajana-rahasya (1.24)):

śruta anubhuta yata anartha-samyoga
śri-krsna-kirtane saba haya ta viyoga

je rupa vayute megha surya tamah naśe
citte praveśiya dosa aśesa vinaśe

krsna-namaśraye citta-darpana-marjana
atiśighra labhe jiva krsna-prema-dhana

   „Wszelkiego rodzaju anarthy, o których się słyszało lub których się doświadczyło, są niszczone dzięki intonowaniu świętego imienia Śri Krsny. Tak jak wiatr rozwiewa chmury lub jak słońce rozprasza ciemności, tak Najwyższy Pan, dzięki medium słuchania opisów Jego transcendentalnych rozrywek, wchodzi do serca i całkowicie niszczy wszelkie materialne zanieczyszczenia. Dzięki przyjęciu schronienia w imieniu Śri Krsny, zwierciadło serca zostaje oczyszczone i żywa istota bardzo szybko osiąga skarb miłości do Niego (krsna-prema).”

   Święte imię Śri Krsny jest caitanya, w pełni świadome i jest uosobieniem madhuryi, słodyczy i transcendentalnej rasy. Jak zostało powiedziane w „Namastace” (8):

narada-vinojjivana!
sudhormi-niryasa-madhuri-pura!
tvam krsna-nama! kamam
sphura me rasane rasena sada

   „O święte imię Krsny, Ty jesteś podtrzymującym życie viny Śri Narady. Jesteś koroną na falach nektaru wyrastającego z oceanu słodyczy. Obyś, dzięki Swojej słodkiej woli, zawsze przebywało na moim języku w towarzystwie wielkiego przywiązania.”

   Święte imię jest szczególnie godne czci dla wyzwolonych osób. Po prostu dzięki nama-abhasie, podobieństwu do czystego intonowania, wszelka niedola i nieszczęścia zostają usunięte. Jak zostało powiedziane w „Namastace” (2)

jaya namadheya! muni-vrnda-geya!
jana-ranjanaya param aksarakrte
tvam anadarad api manag udiritam
nikhilogra-tapa-patalim vilumpasi

   „O Namadheyo (Krsna pojawiający się w formie świętego imienia), wielcy mędrcy, tacy jak Narada i inni, stale intonują o Twoich chwałach. Dla przyjemności całej ludzkości pojawiłeś się w formie transcendentalnych sylab. Chociaż jesteś bezpośrednio najwyższym Brahmanem, Samym Śri Krsną, pojawiasz się w formie sylab dla korzyści wszystkich ludzi. Nawet jeśli ktoś intonuje święte imię Pana z obojętnością lub innymi słowy, z czterema rodzajami nama-abhas – aby wskazać na coś innego, żartem, dla muzycznej rozrywki lub lekceważąco – święte imię jest zdolne do zniszczenia najpoważniejszych grzechów i w ten sposób może usunąć wszystkie materialne nieszczęścia. Dlatego, O Święte Imię, wszelka chwała Tobie!”

   Dlatego jest powiedziane w „Śri Caitanya-bhagavacie” (Madhya-khanda 23.76–8):

hare krsna hare krsna krsna krsna hare hare
hare rama hare rama rama rama hare hare
prabhu kahe – kahilan ei maha-mantra
iha japa, giya sabe kariya nirbandha
iha haite sarva-siddhi haibe sabara
sarva-ksana bala’ ithe vidhi nahi ara

   „[Śri Caitanya Mahaprabhu powiedział:] Wypowiedziałem tę maha-mantrę, teraz wróćcie do swoich domów i spełniajcie japa i kirtana świętego imienia z wielką miłością i wiarą, codziennie intonując stałą liczę rund. Dzięki tej praktyce osiągniecie wszelkie rodzaje doskonałości. Zawsze intonujcie święte imię, gdyż nie ma żadnych zasad i regulacji związanych z Jego wypowiadaniem. W każdej chwili intonujcie tę maha-mantrę.”

Modlitwy do Pana Caitanyi

anarpita-carim cirat karunayavatirnah kalau
samarpayitum unnatojjvala-rasam sva-bhakti-śriyam
harih pura†a-sundara-dyuti-kadamba-sandipitah
sada hrdaya-kandare sphuratu vah śaci-nandanah

   „Oby Śri Śacinandana Gaurahari, lśniący blaskiem stopionego złota (po przyjęciu cielesnej barwy Śrimati Radhiki), zawsze manifestował Się w waszych sercach. Zstąpił w wieku Kali ze Swojej bezprzyczynowej łaski, aby obdarzyć świat tym, co nie było ofiarowywane przez długi czas, najskrytszym bogactwem oddania dla Niego, najczystszym i najwznioślejszym owocem miłości małżeńskiej.”

Śri Rupa Gosvami, , „Vidagdha-madhava-na†aka” (1.2),
”Śri Caitanya-caritamrta” (Adi-lila 1.4)

radha-krsna-pranaya-vikrtir hladini śaktir asmad
ekatmanav api bhuvi pura deha-bhedam gatau tau
caitanyakhyam praka†am adhuna tad-dvayam caikyam aptam
radha-bhava-dyuti-suvalitam naumi krsna-svarupam

   „Pomimo, że Radha i Krsna są jedną tożsamością, zawsze istnieją w dwóch formach  kultywując wieczną zasadę odgrywania miłosnych rozrywek. Odbywa się to dzięki cesze przyjemności (hladini) wewnętrznej mocy, która manifestuje się w formie różnorodnych przemian Ich miłości. W tym czasie, Te dwie indywidualności zamanifestowały się jako jedna osoba w formie Śri Caitanyi Mahaprabhu. Ofiarowuję moje pełne szacunku pokłony Temu, który przyjął formę Pana Gaury, ale który jest tym samym Panem Krsną, okrytym nastrojem i cielesnym blaskiem Śrimati Radhiki”

Śri Svarupa Damodara Gosvami, Ka∂aca,
„Cri Caitanya-caritamrta” (Adi-lila 1.5)

Śri Śiksas†aka

Werset Pierwszy

Która forma sadhany jest najlepsza?

ceto-darpana-marjanam bhava-maha-davagni-nirvapanam
śreyah-kairava-candrika-vitaranam vidya-vadhu-jivanam
anandambudhi-vardhanam prati-padam purnamrtasvadanam
sarvatma-snapanam param vijayate śri-krsna-sankirtanam

Anvaya

param – tylko lub najwyższy; vijayate śri-krsna-sankirtanam – wszelka chwała i zwycięstwo intonowaniu świętych imion Śri Krsny; ceto-darpana-marjanam – które oczyszcza zwierciadło serca; nirvapanam – które gasi; maha-davagni – rozszalały pożar; bhava – materialnej egzystencji; candrika-vitaranam – które roztacza księżycowy blask duchowej ekstazy; śreyah-kairava – powodując rozkwit białego lotosu dobrej fortuny żywej istoty; vidya-vadhu-jivanam – która jak małżonka jest życiem i duszą w formie transcendentalnej wiedzy; anandambudhi-vardhanam – które powiększa ocean transcendentalnego szczęścia; prati-padam purnamrtasvadanam – które umożliwia w pełni smakowanie nektaru na każdym kroku; sarvatma-snapanam – i które koi jaźń oraz dzięki dokładnej kąpieli oczyszcza serce, naturę, determinację i ciało, zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie,.

Tłumaczenie

   Wszelka chwała intonowaniu świętego imienia Śri Krsny, które oczyszcza zwierciadło serca i całkowicie gasi rozszalały pożar materialnej egzystencji. Śri-Krsna-sankirtana roztacza kojące, księżycowe promienie duchowej ekstazy (bhava), dzięki którym rozkwita biały lotos szczęścia żywej istoty. Święte imię jest życiem i duszą transcendentalnej wiedzy, która jest jak ukochana małżonka. Stale powiększa ocean transcendentalnego szczęścia, umożliwiając w pełni smakowanie nektaru na każdym kroku. Święte imię Śri Krsny dokładnie oczyszcza i koi jaźń, naturę i determinację jak również ciało, zarówno wewnętrznie jak i zewnętrznie.

Mangalacarana

   Pomimo bycia upadłym, nic nieznaczącym i pozbawionym wszelkich kwalifikacji, podejmuję się tłumaczenia tej „Śri Sanmodana-bhasyi”, dzięki łasce, godnego najwyższego szacunku, mojego mistrza duchowego, nitya-lila pravista om visnupada stottara-śata Śri Śrimad Bhakti Prajnany Keśavy Gosvamiego Maharajy; Śrila Bhaktivinody Thakury, wiecznego towarzysza Śri Gaurasundary i autora „Śri Sanmodana-bhasyi”; oraz oryginalnego autora „Śiksastaki”, Śri Krsny Caitanyi Mahaprabhu, inkarnacji, która wyzwala upadłe, uwarunkowane dusze Kali-yugi i który jest tą samą osobą, która jest znana jako Śri Nandanandana. Trzymając w swoim sercu ich lotosowe stopy, które spełniają wszystkie pragnienia, angażuję się w to zadanie, aby spełnić wewnętrzne pragnienia ich serc.

Śri Sanmodana-bhasya

panca-tattvanvitam nityam
pranipatya mahaprabhum
namna sanmodanam śiksa-
s†aka-bhasyam praniyate

   „Ofiarowuję moje pokorne pokłony u lotosowych stóp oryginalnego Najwyższego Pana, Śri Caitanyi Mahaprabhu, który obdarza świętym imieniem Krsny oraz miłością do Niego i który zawsze przebywa w towarzystwie Swoich czterech głównych towarzyszy z pancatattvy, piszę komentarz zatytułowany „Śri Sanmodana” do „Śri Śiksastaki”, która wyemanowała z lotosowych ust Pana.”

   W „Śrimad-Bhagavatam” (2.2.34) jest powiedziane:

bhagavan brahma kartsnyena
trir anviksya manisaya
tad adhyavasyat ku†a-stho
ratir atmany ato bhavet

   Jaką korzyść mogą odnieść żywe istoty, które zapomniały o Panu po upadku w cykl powtarzających się narodzin i śmierci egzystencji materialnej? Zaabsorbowany tym pytaniem, Śri Brahma, który rozumie fundamentalne prawdy o Panu, długo rozmyślał, by znaleźć odpowiedź. Trzy razy w skupieniu przeanalizował wszystkie Wedy i dzięki swojej inteligencji doszedł do wniosku, że najwyższą doskonałością religii jest osiągnięcie wyłącznej miłości do Bhagavana Śri Krsny, który jest Duszą Najwyższą wszelkiego istnienia.
   Ta konkluzja „Śrimad Bhagavatam” (2.2.34) bez cienia wątpliwości ustanawia, że tylko oddanie dla Najwyższego Pana (bhagavad-bhakti) jest najlepszym procesem religijnym, obdarzającym żywe istoty najwyższym dobrem. Działania dla korzyści, kultywacja wiedzy mającej na celu osiągnięcie bezosobowego wyzwolenia, praktyka jogi, wyrzeczeń i innych procesów, nie obdarzają ostatecznym dobrem i dlatego nie są one najwyższymi procesami religijnymi. Jednak ta bhakti jest bardzo rzadka. Jest ona osiągana tylko dzięki transcendentalnej wierze (paramarthika-śraddha).
   Ta paramarthika-śraddha jest dwóch rodzajów: (1) śastrartha-avadharanamayi-śraddha – wiara prowadząca do podjęcia ścieżki bhakti stymulowanej zasadami pism i (2) bhagavad-lila-madhurya-lobhamayi-śraddha – wiara, która prowadzi do zaangażowania w bhakti dzięki intensywnemu pragnieniu (lobha), otrzymanemu od niezwykle szczęśliwego losu jako rezultat słuchania o niezrównanej słodyczy rozrywek Bhagavana.
   Nawet po pojawieniu się tych dwóch rodzajów wiary, niezanieczyszczone oddanie (śuddha-bhakti) może rozwinąć się tylko dzięki stałemu zaangażowaniu w czyste hari-katha w formie słuchania (śravana) i intonowania (kirtana) w towarzystwie nieskażonych, czystych wielbicieli. Jeśli ktoś nie angażuje się regularnie w takie hari-katha w towarzystwie świętych osób, jego wiara stopniowo osłabnie i nawet może zaniknąć. W „Śrimad Bhagavatam” (3.25.25) Pan powiedział:

satam prasangan mama virya-samvido
bhavanti hrt-karna-rasayanah kathah

   „W towarzystwie świętych wielbicieli ma się sposobność słuchania opisów gloryfikujących Moje chwały, które są bardzo przyjemne zarówno dla ucha jak i serca. Dzięki takiemu zaangażowaniu w słuchanie i intonowanie przesycone miłością, ignorancja jest natychmiast niszczona i wiara (śraddha), głębokie miłosne przywiązanie (rati) i oddanie na platformie boskiej miłości (prema-bhakti), rozwijają się jedna po drugiej.”

   Dlatego dzięki pełnemu wiary słuchaniu i intonowaniu o imionach, formie, cechach i rozrywkach Bhagavana w towarzystwie nieskazitelnych wielbicieli, możliwy jest czysty sankirtan – w innym wypadku nie.
   Chwały czystego sankirtanu są pierwszą rzeczą przedstawianą w naukach Śri Caitanyi Mahaprabhu. Ponieważ intonowanie świętych imion Krsny jest uosobieniem wszelkiej pomyślności w czwartej linijce „Pierwszego Wersetu” użyte zostało słowo „param”.Tutaj słowo „param” (najwyższy) szczególnie wskazuje na czysty śri-krsna-sankirtan, który jest osiągany w następujących po sobie poziomach rozpoczynających się od wiary (śraddha), poprzez towarzystwo świętych (sadhu-sanga) i prowadzących do praktykowania różnych form bhakti (bhajana-kriya). Natomiast nie odnosi się do tego hari-kirtana, które jest w kategorii pratibimba-bhakti-abhasy. [ Pratibimba-bhakti-abhasa odnosi się do podobieństwa oddania, które jest praktykowane przez osoby, których prawdziwym celem jest osiągnięcie wyzwolenia lub promocja na planety niebiańskie.]
   W tej „Śri Śiksastace”, ocean łaski, Śri Caitanya Mahaprabhu, odgrywający rolę praktykanta ścieżki oddania (bhakti-sadhaka), śpiewa o chwałach śri-krsna-sankirtanu oraz transcendentalnej formie i tożsamości Śri Krsny, aby oświecić żywe istoty prawdami dotyczącymi sambandhy (wiedzy odnoszącej się do rozwoju swojego związku z Panem), abhidheyi (praktyce oddania) i prayojany (ostatecznego celu swojego oddania). W tym komentarzu, te same prawdy sambandhy, abhidheyi i prayojany zostaną omówione w sposób skrótowy.
   Śri Caitanya Mahaprabhu, który jest Najwyższym Panem wszystkich i którego lotosowym stopom stale służą czyści Vaisnavowie, mówi, “param vijayate śri-krsna-sankirtanam”. Innymi słowy, wszelka chwała tylko intonowaniu świętego imienia Śri Krsny. Może tu pojawić się pytanie. Czy śri-krsna-sankirtan, który jest niematerialny (aprakrta) i ponad zasięgiem mocy materialnej (maya), może pokonać ten świat materialny stworzony przez energię zewnętrzną? Tak, nawet w tym iluzorycznym świecie materialnym śri-krsna-sankirtana może zwyciężyć. Proszę posłuchajcie jak to jest możliwe.

Prawda absolutna:

1. Znaczenie cechy osobowej Prawdy Absolutnej

   W stwierdzeniach Śruti ustanowiona jest jedność prawdy absolutnej. Jest to wyrażone w „Chandogya Upaniszadzie” (6.2.1): “ekam evadvitiyam – prawda absolutna jest jednym bez wtórego”. Inne stwierdzenie Śruti ustanawia, że absolutna prawda jest nirviśesa, pozbawiona materialnej formy, atrybutów i cech. Jest to wyrażone w „Brhad-aranyaka Upaniszadzie” (4.4.19): “neha nanasti kincana – nie istnieją żadne inne oddzielne formy poza niedualną prawdą  absolutną (advaya-brahma)”. Jednak inne stwierdzenie Śruti oznajmia, że absolut jest saviśesa, posiada wieczne atrybuty i cechy. Jest to wyrażone w „Chandogya Upaniszadzie” (3.14.1): “sarvam khalv idam brahma – całe to stworzenie jest formą prawdy absolutnej”.
   Dlatego, zgodnie ze Śruti, prawda absolutna jest równocześnie saviśesa, osobowa i nirviśesa, bezosobowa. Jednakże bezosobowa cecha jest niedostrzegalna. Zwykły brak materialnych cech i atrybutów nie określa, co jest absolutem i dlatego jest stwierdzeniem nieprecyzyjnym. Ale cecha osobowa bezpośrednio ukazuje, co jest absolutem przez opisanie Jego transcendentalnych imion, formy, cech, czynności, towarzyszy i siedziby. Z powodu nieuchwytności cechy bezosobowej i wiecznej namacalności cechy osobowej, ta osobowa cecha jest główną i wyższą.

2. Cztery cechy prawdy absolutnej

   W swojej „Bhagavat-sandarbhie” (Anuccheda 16.16), Śri Jiva Gosvami, nasz acarya filozoficznych konkluzji, powiedział, że dzięki wpływowi Jego wrodzonej, niepojętej mocy (svabhavika acintya-śakti), jedna prawda absolutna istnieje wiecznie w czterech cechach: (1) svarupie – Swojej oryginalnej formie, (2) tadrupa-vaibhavie – Swojej osobistej wspaniałości do której zalicza się Jego siedziba, wieczni towarzysze i ekspansje, takie jak Pan Narayana, (3) jivach – żywych istotach i (4) pradhanie – niezamanifestowanym stanie trzech funkcji natury materialnej.
   Porównuje on te cztery cechy do czterech aspektów słońca: (1) blasku wewnątrz słońca, (2) słońca, (3) fotonów światła emanujących ze słońca i (4) odbitych promieni słonecznych. Chociaż słońce jest jedno, to istnieje w tych czterech formach.

3. Prawda absolutna jako moc i właściciel wszystkich mocy.

   W tym miejscu dalej opisana zostanie prawda absolutna przedstawiona powyżej. Bhagavan Śri Krsna, który jest przepełniony sześcioma bogactwami jest prawdą absolutną. Jest On sarva-śaktimanem, oceanem, który posiada wszystkie moce. W „Brahma-sutrze” jest powiedziane: „śakti-śaktimator abhedah” - nie ma różnicy pomiędzy śakti, mocą Pana, a śaktimanem, tym, który posiada wszystkie moce”. Zgodnie z tym stwierdzeniem, śakti i śaktiman nie są różni. Ale ta jedna transcendentalna moc znana jako para-śakti jest postrzegana w trzech różnych formach – parasya śaktir vividhaiva śruyate (Śvetaśvatara Upanisad (6.8)).
   Ta Wedyjska mantra dowodzi, że niepojęta moc Pana, znana jako acintya-śakti z łatwością spełnia zadania, które są niewykonalne. W materialnym świecie nie możemy postrzec niczego, co jest równocześnie jednym i różnym. Jeśli moc i właściciel wszystkich mocy są jednym, to jak mogą być różnymi? Co więcej, jeśli moc Pana jest tożsama pod każdym względem, to jak może zamanifestować się w różnych formach jak zostało to powiedziane wyżej? Ta niepojęta moc jest znana jako agha†ana-gha†ana-pa†iyasi; innymi słowy, acintya-śakti Pana sprawia, że możliwym staje się nawet to, co jest niemożliwe. Dlatego wieczna różnica pomiędzy śakti i śaktimanem również jest nieunikniona. Nieposiadający kwalifikacji moniści (kevaladvaita-vadi) twierdzą, że absolutna prawda, znana jako Brahman, jest bezosobowa, bezforemna i pozbawiona mocy. Konkluzja ustanowiona powyżej, pokazuje, że ta opinia jest sprzeczna z pismami i dowodzeniem.

Energie Pana:
1. Energia wewnętrzna

   Jedna para-śakti, czyli wyższa energia, opisana powyżej, manifestuje się w trzech formach: (1) antaranga-śakti – energia wewnętrzna, (2) ta†astha-śakti – energia graniczna i  (3) bahiranga-śakti – energia zewnętrzna. Dzięki energii wewnętrznej Pana, najwyższa prawda absolutna w Swojej kompletnej i oryginalnej formie istnieje wiecznie jako Bhagavan, który jest wolny od wszelkich błędów, w najwyższym stopniu pomyślny i jest podstawą transcendentalnych cech.
   Co więcej, cecha Pana znana jako tadrupa-vaibhava, która odnosi się do Jego transcendentalnej siedziby, Vaikuntha-dhamy, Jego wiecznych towarzyszy i różnych manifestacji Pana Narayana, jest wiecznie ustanowiona przez te same wszech-dostrajające energie wewnętrzne w celu spełniania Jego transcendentalnych rozrywek.

2. Energia graniczna

   Ta sama prawda absolutna wyposażona w energię graniczną (tatastha-śakti), istnieje jako niezliczone, nieskończenie małe, świadome żywe istoty, które są oddzielonymi ekspansjami Pana (vibhinnamśa-svarupa). Jak niezliczone, maleńkie cząstki światła stale migoczą w promieniach słońca, tak niezliczone, nieskończenie małe jivy istnieją jako atomowe cząstki duchowe w promieniach energii granicznej Pana.
   Fotony w promieniach słonecznych nie istnieją niezależnie od słońca, jak również nigdy nie dorównają słońcu. Podobnie, nieskończenie małe, świadome żywe istoty nie istnieją oddzielnie od Pana jak również nie można uważać, że są Panem ani nie mogą stać się Panem.

3. Energia zewnętrzna

   Znowu najwyższa prawda absolutna, Bhagavan, zamanifestował ten cały świat materialny, przejaw Swojego zewnętrznego splendoru, dzięki Swojej niższej energii znanej jako bahiranga-maya-śakti. Ten świat materialny jest transformacją maya-śakti Pana, czyli pradhany, która odnosi się do całości egzystencji materialnej. Tak jak odbite promienie słońca tworzą kolorową tęczę, podobnie maya-śakti Pana, czyli pradhana, manifestuje ten fascynujący świat materialny. Świat materialny jest cieniem świata duchowego, który jest manifestowany przez energię wewnętrzną Pana. Jako taki, świat materialny również nie jest oddzielony od prawdy absolutnej.

4. Acintya-bhedabheda-tattva: Równoczesna jedność i różność Pana i Jego mocy

   W powyższej dyskusji zostało dowiedzione, że żywe istoty (jivy), materialny świat (jada-jagad) i osobisty splendor Pana odnoszący się do Jego egzystencji Vaikunthy (tad-rupavibhava), są w niepojęty sposób jednym i różnym od Jego oryginalnej, duchowej formy (bhagavat-svarupa). Nieskończenie małe żywe istoty, z powodu bycia zależnymi od Pana, są Jego oddzielonymi cząstkami – w tym zawiera się ich nierozróżnialność od Pana (abheda). Jednakże, z powodu braku wiedzy na temat Najwyższego Pana, są one zaabsorbowane materialną energią – w tym leży ich różnica (bheda).

Proces dzięki któremu hari-katha przynosi sukces żywej istocie:

1. Znaczenie żywej istoty jako energii granicznej

   Tak jak promienie słoneczne są zakrywane przez chmury, podobnie żywe istoty są okrywane przez wpływ iluzji (maya) lub ignorancji (avidya). W jaki sposób jest możliwe okrycie świadomej istoty przez materię? Widzimy w tym działanie zasady aghatana-ghatana-patiyasi. To, co jest niemożliwe, staje się możliwe dzięki niepojętym mocom Pana. Nieskończenie mała żywa istota, zamanifestowana z tatastha-śakti Pana, zostaje okryta przez mayę z powodu odgrywania roli instrumentu w rozrywkach Pana w sferze materialnego stworzenia. Jak inaczej świadoma jiva mogłaby zostać okryta przez materię?
   Ponieważ jest ona manifestowana z energii granicznej, natura jivy również jest graniczna. To oznacza, że posiada skłonność do dostawania się pod wpływ zarówno energii wewnętrznej, znanej jako svarupa-śakti lub wpływ energii zewnętrznej Pana, znanej jako maya-śakti. Kiedy jej związek ze svarupa-śakti zostaje ustanowiony, osiąga ona szczęście płynące ze służby dla Najwyższego Pana w wyzwolonym stanie. Kiedy żywa istota pragnie materialnych radości jest przykrywana przez mayę.
   Żywa istota, oszołomiona przez mayę, cierpi bóle materialnej egzystencji. Ale kiedy ustanawia swój związek ze svarupa-śakti, zewnętrzna moc w formie ignorancji zostaje rozwiana. W rezultacie zostaje ona wyzwolona z materialnego stanu i zostaje umieszczona w swojej czystej, konstytucjonalnej formie (śuddha-svarupa).

2. Proces pokonywania iluzji

   Żywa istota, oszołomiona przez mayę, doświadcza raz za razem nieszczęść egzystencji materialnej. Kiedy frustruje się z powodu tych nieszczęść, może, dzięki wielkiemu szczęściu, podjąć służbę dla świętej osoby. W tym czasie budzi się jej wiara w oddanie dla Najwyższego Pana jako cel pism. Lub może rozbudzić intensywne pragnienie do niezrównanej słodyczy Bhagavana (jest to ponowne odniesienie do dwóch rodzajów wiary, którą można rozwinąć jak to wcześniej zostało wspomniane). W tym czasie osiąga ona kwalifikacje do podjęcia bhakti, które jest przesycone obdarzającym przyjemnością aspektem (hladini) wewnętrznej mocy Pana.
   Po rozbudzeniu wiary, najpierw przyjmuje schronienie u lotosowych stóp mistrza duchowego, dzięki przyjęciu inicjacji harinama od niego. Następnie w towarzystwie mistrza duchowego i czystych Vaisnavów otrzymuje niezwykłą sposobność do słuchania o prawdach z pism. Kiedy podejmuje praktykę kirtanu o świętych imionach (nama), formie (rupa), cechach (guna) i rozrywkach (lila) Krsny, rozpoczyna się proces pokonywania mayi. To znaczy, że jej ignorancja i przeszkody, które powstrzymują jej duchowy postęp (anartha), zaczynają znikać. Równocześnie staje się widoczna czysta forma jivy.
   Jest to proces dzięki któremu hari-katha odnosi zwycięstwo nad fenomenem świata materii. Dzięki temu procesowi hari-kirtana zstępuje do tego iluzorycznego świata. Przez praktykę hari-kirtana zgodnie z tym systemem, osiąganych jest siedem niezwykłych rezultatów. O tych siedmiu rodzajach rezultatów mówi „Werset Pierwszy”, począwszy od słów „ceto-darpana-marjanam” itd. Każdy z nich zostanie teraz przedyskutowany oddzielnie.